{"id":4634,"date":"2023-12-19T10:59:17","date_gmt":"2023-12-19T09:59:17","guid":{"rendered":"http:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/?p=4634"},"modified":"2023-12-19T10:59:54","modified_gmt":"2023-12-19T09:59:54","slug":"powstanie-i-rozwoj-polskiej-misji-katolickiej-we-francji-wybrane-problemy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/powstanie-i-rozwoj-polskiej-misji-katolickiej-we-francji-wybrane-problemy\/","title":{"rendered":"Powstanie i rozw\u00f3j Polskiej Misji Katolickiej we Francji (wybrane problemy)"},"content":{"rendered":"<div class=\"pdfprnt-buttons pdfprnt-buttons-post pdfprnt-top-right\"><a href=\"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4634?print=pdf\" class=\"pdfprnt-button pdfprnt-button-pdf\" target=\"_blank\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-content\/plugins\/pdf-print\/images\/pdf.png\" alt=\"image_pdf\" title=\"Download PDF\" \/><span class=\"pdfprnt-button-title pdfprnt-button-pdf-title\">POBIERZ PDF<\/span><\/a><a href=\"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4634?print=print\" class=\"pdfprnt-button pdfprnt-button-print\" target=\"_blank\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-content\/plugins\/pdf-print\/images\/print.png\" alt=\"image_print\" title=\"Print Content\" \/><\/a><\/div><p style=\"text-align: justify;\">Monika Wi\u015bniewska<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Instytut Historii Nauki PAN<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">ORCID: 0000-0002-8877-8807<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Powstanie i rozw\u00f3j Polskiej Misji Katolickiej we Francji (wybrane problemy)<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">FOTO:<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li>Ks. Wilhelm Szymbor CM (1879\u20131949), pierwszy rektor Polskiej Misji Katolickiej we Francji. \u0179r\u00f3d\u0142o: domena publiczna, Wikipedia.<\/li>\n<li>Seminarium Polskie w Pary\u017cu, \u017ar\u00f3d\u0142o: <a href=\"http:\/\/seminariumpolskie.fr\/pl\/historia-seminarium\">http:\/\/seminariumpolskie.fr\/pl\/historia-seminarium<\/a> [10.12.2023].<\/li>\n<li>Ko\u015bci\u00f3\u0142 Notre-Dame-de-l\u2019Assomption (pw. Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny Wniebowzi\u0119tej), przekazany Polskiej Misji Katolickiej we Francji w 1844 roku przez arcybiskupa Pary\u017ca, uznawany za najwa\u017cniejszy \u201eko\u015bci\u00f3\u0142 polski\u201d w Pary\u017cu, miejsce w kt\u00f3rym bywa\u0142 m.in. Adam Mickiewicz oraz Fryderyk Chopin. \u0179r\u00f3d\u0142o: domena publiczna, Wikipedia.<\/li>\n<li>Pielgrzymka polskich towarzystw katolickich w Argentuil we Francji 1934. Ambasador RP we Francji w pierwszym rz\u0119dzie (w \u015brodku, stoi oparty o lask\u0119), bp Adolf Je\u0142owicki (po lewej stronie od ambasadora), rektor Polskiej Misji Katolickiej we Francji, ks. Witold Paulus (na prawo od ambasadora). \u0179r\u00f3d\u0142o: Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-Z-644, autor zdj\u0119cia: F. Witczak, Pary\u017c.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-4634 gallery-columns-2 gallery-size-herald-lay-a'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a class=\"herald-popup rl-gallery-link\"  href='https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/1-2.jpg' title=\"1\" data-rl_title=\"1\" data-rl_caption=\"\" data-rel=\"lightbox-gallery-1\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"140\" height=\"179\" src=\"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/1-2.jpg\" class=\"attachment-herald-lay-a size-herald-lay-a\" alt=\"\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a class=\"herald-popup rl-gallery-link\"  href='https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/2-1.jpg' title=\"2\" data-rl_title=\"2\" data-rl_caption=\"\" data-rel=\"lightbox-gallery-1\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"392\" height=\"294\" src=\"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/2-1.jpg\" class=\"attachment-herald-lay-a size-herald-lay-a\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/2-1.jpg 392w, https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/2-1-300x225.jpg 300w, https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/2-1-74x55.jpg 74w, https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/2-1-111x83.jpg 111w, https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/2-1-215x161.jpg 215w\" sizes=\"auto, (max-width: 392px) 100vw, 392px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a class=\"herald-popup rl-gallery-link\"  href='https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/3-1.jpg' title=\"3\" data-rl_title=\"3\" data-rl_caption=\"\" data-rel=\"lightbox-gallery-1\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"318\" height=\"480\" src=\"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/3-1.jpg\" class=\"attachment-herald-lay-a size-herald-lay-a\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/3-1.jpg 318w, https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/3-1-199x300.jpg 199w\" sizes=\"auto, (max-width: 318px) 100vw, 318px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a class=\"herald-popup rl-gallery-link\"  href='https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/4-1.jpg' title=\"4\" data-rl_title=\"4\" data-rl_caption=\"\" data-rel=\"lightbox-gallery-1\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"400\" height=\"298\" src=\"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/4-1.jpg\" class=\"attachment-herald-lay-a size-herald-lay-a\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/4-1.jpg 400w, https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/4-1-300x225.jpg 300w, https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/4-1-74x55.jpg 74w, https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/4-1-111x83.jpg 111w, https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/4-1-215x161.jpg 215w\" sizes=\"auto, (max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p style=\"text-align: justify;\">Polska Misja Katolicka we Francji stanowi jedn\u0105 z najbardziej rozpoznawalnych polskich instytucji katolickich na emigracji. W zal\u0105\u017ckowej formie ukszta\u0142towa\u0142a si\u0119 ju\u017c w pierwszej po\u0142owie XIX wieku, w okresie Wielkiej Emigracji, jako tzw. Misja Polska, celem odpowiedzi na potrzeby duchowe emigrant\u00f3w polskich. W 1922 roku jej dotychczasowy status uleg\u0142 zmianie. Prawnie sta\u0142a si\u0119 Polsk\u0105 Misj\u0105 Katolick\u0105 we Francji, odpowiedzialn\u0105 za organizowanie opieki duszpasterskiej dla Polak\u00f3w na terenie ca\u0142ej Francji.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Fale emigracji Polak\u00f3w do Francji w XIX i XX wieku<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Emigracja Polak\u00f3w do Francji mia\u0142a zasadniczo charakter grupowy i do\u015b\u0107 zorganizowany, st\u0105d mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o tzw. falach emigracji polskiej do Francji. Warto przypomnie\u0107, \u017ce jedna z pierwszych fal emigracji mia\u0142a charakter polityczno-patriotyczny i wi\u0105za\u0142a si\u0119 z wydarzeniem zwanym Wielk\u0105 Emigracj\u0105, a wi\u0119c ze zintensyfikowanym ruchem migracyjnym Polak\u00f3w, wywo\u0142anym powstaniem listopadowym oraz jego upadkiem. Zwolennicy powstania pozbawiani byli przez zaborc\u0119 praw cywilnych, karani konfiskat\u0105 maj\u0105tku, grozi\u0142o im uwi\u0119zienie czy zes\u0142anie. Z drugiej strony z powsta\u0144cami solidaryzowali si\u0119 Francuzi, odnosz\u0105c si\u0119 do nich z wyra\u017an\u0105 \u017cyczliwo\u015bci\u0105, co znalaz\u0142o sw\u00f3j wyraz w s\u0142owach: \u201eca\u0142a Francja jest polska\u201d, wypowiedzianych przez markiza Marie Josepha de La Fayette (1757\u20131834), wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciela Francusko-Polskiego Komitetu Pomocy dla powsta\u0144c\u00f3w. Emigracja popowstaniowa odegra\u0142a istotn\u0105 rol\u0119 w podtrzymaniu to\u017csamo\u015bci narodowej oraz w zachowaniu i rozwoju polskiego \u017cycia kulturalnego na emigracji. Ikoniczn\u0105 postaci\u0105 sta\u0142 si\u0119 ksi\u0105\u017c\u0119 Adama Jerzy Czartoryski (1770\u20131861), kt\u00f3rego wk\u0142ad w nag\u0142o\u015bnienie sprawy polskiej i walk\u0119, by \u201esprawa polska\u201d nie zosta\u0142a zapomniana w Europie, by\u0142y nie do przecenienia. Pr\u0119\u017cnym o\u015brodkiem patriotycznym zwi\u0105zanym z jego osob\u0105, by\u0142 H\u00f4tel Lambert na Wyspie \u015bw. Ludwika w Pary\u017cu, gromadz\u0105cy konserwatywne skrzyd\u0142o emigracji polskiej oraz przyci\u0105gaj\u0105cy wybitnych tw\u00f3rc\u00f3w polskiej kultury, jak Adam Mickiewicz, Zygmunt Krasi\u0144ski, Fryderyk Chopin i inni. W okresie popowstaniowym zawi\u0105za\u0142y si\u0119 wa\u017cne dla podtrzymania ojczystej kultury instytucje, jak Towarzystwo Historyczno-Literackie (1832), Biblioteka Polska w Pary\u017cu (1838), Szko\u0142a Narodowa Polska, Batignolles (1842), Instytut Panien Polskich (1844) czy Dom \u015bw. Kazimierza (1846), w kt\u00f3rym ostatnie lata \u017cycia sp\u0119dzi\u0142 Cyprian Kamil Norwid (1821\u20131883). Francja stanowi\u0142a r\u00f3wnie\u017c istotny kierunek emigracji politycznej Polak\u00f3w po kl\u0119sce powstania styczniowego.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kolejna fala emigracji rodak\u00f3w do Francji \u2013 na prze\u0142omie XIX i XX wieku \u2013 mia\u0142a pod\u0142o\u017ce ekonomiczne. Tworzyli j\u0105 g\u0142\u00f3wnie mieszka\u0144cy zaboru pruskiego oraz ubogiej, a przy tym przeludnionej Galicji, a wi\u0119c g\u0142\u00f3wnie rolnicy i robotnicy, kt\u00f3rzy na terenie Francji znale\u017ali chleb, podejmuj\u0105c prac\u0119 w kopalniach, przemy\u015ble oraz na terenie du\u017cych gospodarstwach rolnych (Pas de Calais, Nancy, Lotaryngia).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nast\u0119pn\u0105 fal\u0119 emigracji \u2013 r\u00f3wnie\u017c zarobkow\u0105 \u2013 przyni\u00f3s\u0142 okres po odzyskaniu przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci. Zsynchronizowa\u0142y si\u0119 w\u00f3wczas nast\u0119puj\u0105ce problemy: z jednej strony \u2013 zapotrzebowanie Francji na si\u0142\u0119 robocz\u0105 (podczas I wojny \u015bwiatowej Francja straci\u0142a ok. 3 mln obywateli, z czego 40% rolnik\u00f3w, a 25% robotnik\u00f3w przemys\u0142owych), z drugiej strony \u2013 niepodleg\u0142a Polska boryka\u0142a si\u0119 z problemami kryzysu ekonomicznego, w tym bezrobociem, a tak\u017ce ze zjawiskami przeludnienia. Na te bol\u0105czki odpowiedzia\u0142 w pewnym stopniu rz\u0105d francuski, kt\u00f3rego przedstawiciele poszukiwali r\u0105k do pracy i zdecydowali si\u0119 na proimigrancki kierunek polityki. Komplementarne interesy obu pa\u0144stw doprowadzi\u0142y do oficjalnego porozumienia oraz do podpisania w 1919 roku konwencji, a nast\u0119pnie dalszych akt\u00f3w prawnych, reguluj\u0105cych sprawy pobytu, praw socjalnych i wynagrodzenia dla emigrant\u00f3w z Polski we Francji. W latach trzydziestych XX wieku Polacy stanowili jedn\u0105 z najwi\u0119kszych grup imigrant\u00f3w we Francji, licz\u0105c\u0105 ok 500 tysi\u0119cy os\u00f3b. Najwi\u0119cej Polak\u00f3w osiedli\u0142o si\u0119 na p\u00f3\u0142nocy Francji, a nast\u0119pnie w regionie paryskim. W latach dwudziestych rz\u0105d francuski wydawa\u0142 przychylne ustawy dotycz\u0105ce naturalizacji Polak\u00f3w, ale ju\u017c w nast\u0119pnej dekadzie sytuacja uleg\u0142a diametralnej zmianie, na niekorzy\u015b\u0107 rodak\u00f3w. Podczas kryzysu ekonomicznego we Francji, imigranci, w tym liczni Polacy, postrzegani byli jako ci, kt\u00f3rzy odbieraj\u0105 Francuzom chleb i prac\u0119. W efekcie tego mia\u0142y miejsce masowe ekspulsje Polak\u00f3w do kraju pochodzenia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zwi\u0119kszenie liczby emigrant\u00f3w polskich we Francji nast\u0105pi\u0142o r\u00f3wnie\u017c po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej. Francja przyj\u0119\u0142a w\u00f3wczas na swoje ziemie licznych \u017co\u0142nierzy polskich, a tak\u017ce da\u0142a schronienie duchownym polskim, wyzwolonym z oboz\u00f3w koncentracyjnych i wymagaj\u0105cych rekonwalescencji. Emigracja Polak\u00f3w do Francji zauwa\u017calna by\u0142a tak\u017ce w latach osiemdziesi\u0105tych XX wieku i mia\u0142a pod\u0142o\u017ce polityczne (stan wojenny, \u201eemigracja solidarno\u015bciowa\u201d).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Powstanie struktur duszpasterstwa emigracyjnego dla Polak\u00f3w we Francji <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cech\u0105 charakterystyczn\u0105 emigracji polskiej we Francji by\u0142a grupowo\u015b\u0107, a wi\u0119c pewien stopie\u0144 zorganizowania, pozwalaj\u0105cy na stosunkowo szybkie wykszta\u0142cenie si\u0119 emigracyjnych\/polonijnych form instytucjonalnych, wychodz\u0105cych naprzeciw potrzebom polskich emigrant\u00f3w w r\u00f3\u017cnych obszarach: zatrudnienia, spraw bytowych, kontakt\u00f3w spo\u0142ecznych, \u017cycia kulturalnego i religijnego. W ten spos\u00f3b, wzgl\u0119dnie szybko, uruchomiono liczne organizacje, towarzystwa, szko\u0142y, plac\u00f3wki opieku\u0144czo-wychowawcze oraz o\u015brodki \u017cycia religijnego. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w okresie utraty niepodleg\u0142o\u015bci to Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki dawa\u0142 emigrantom wielop\u0142aszczyznowe wsparcie i stanowi\u0142 jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych instytucji, stoj\u0105cych na stra\u017cy polskiej kultury, tradycji i j\u0119zyka na obczy\u017anie. Emigranci w znacznym stopniu swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 wi\u0105zali w\u0142a\u015bnie z przynale\u017cno\u015bci\u0105 do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego i do religii: <em>\u201eJestem Polakiem, urodzonym tu we Francji. Jestem synem g\u00f3rnika i znam ci\u0119\u017ck\u0105 prac\u0119 mojego ojca. To by\u0142a praca ponad si\u0142y. Moi rodzice przyjechali do Francji za chlebem. Tak, za chlebem. Dzi\u015b wam trudno zrozumie\u0107, \u017ce w Polsce nie by\u0142o co je\u015b\u0107, \u017ce trzeba by\u0142o szuka\u0107 go za granic\u0105. Z opowiadania moich rodzic\u00f3w wiem jak ci\u0119\u017ckie by\u0142o ich \u017cycie po przybyciu do Francji. Jedynym ich \u00abbogactwem\u00bb by\u0142a przywieziona z Polski \u00abstara przepasana sznurkiem walizka\u00bb. A w niej opr\u00f3cz prostych rzeczy znajdowa\u0142 si\u0119 kawa\u0142ek chleba na drog\u0119, krzy\u017c, obrazek Matki Bo\u017cej, ksi\u0105\u017ceczka do modlitwy i r\u00f3\u017caniec w\u0142o\u017cony r\u0119k\u0105 matki. Rodzice nie znali j\u0119zyka francuskiego. Nie mieli mieszkania, nie mieli pracy i nie znali ludzi. Jedynym miejscem mo\u017cliwej pracy by\u0142a najbli\u017csza kopalnia. Kiedy znale\u017ali \u00abkopalniane\u00bb mieszkanie na \u015bcianie Matka powiesi\u0142a krzy\u017c i obrazek M[atki] B[o\u017cej]. A potem szukali ko\u015bcio\u0142a i polskiego ksi\u0119dza. I to by\u0142o dla nich najdro\u017csze miejsce, kt\u00f3re nie tylko gromadzi\u0142o ich na niedzielnej Mszy \u015bwi\u0119tej, ale przypomina\u0142o im kawa\u0142ek opuszczonej Ojczyzny. Dzisiaj po tylu latach jestem wdzi\u0119czny moim rodzicom, \u017ce nauczyli mnie, swoim przyk\u0142adem, g\u0142\u0119bokiej wiary w Boga i w Jego Opatrzno\u015b\u0107, a w ka\u017cd\u0105 niedziel\u0119 prowadzili nas na Msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 i nigdy nie zapominali, \u017ce s\u0105 Polakami. Dzi\u015b po tylu latach dzi\u0119kuj\u0119 im za to, \u017ce nauczyli mnie mi\u0142o\u015bci do Ojczyzny, \u017ce m\u00f3wili zawsze do mnie po polsku i przekazali mi Jej tradycj\u0119, ucz\u0105c pie\u015bni polskich i narodowych zwyczaj\u00f3w i zaszczepili mi to, bym by\u0142 dumny z tego, \u017ce jestem Polakiem. Ta mi\u0142o\u015b\u0107 do Ojczyzny doprowadzi\u0142a mnie do Harcerstwa, a potem do Ruchu Oporu, gdzie jako m\u0142ody ch\u0142opiec by\u0142em zaanga\u017cowany w jej dzia\u0142alno\u015b\u0107. Ta mi\u0142o\u015b\u0107 do Ojczyzny sprawi\u0142a, \u017ce w czasie stanu wojennego w\u0142\u0105czy\u0142em si\u0119 w aktywn\u0105 pomoc potrzebuj\u0105cym Polakom. Dzi\u0119kuj\u0119 im, \u017ce przekazali mi mi\u0142o\u015b\u0107 do Ko\u015bcio\u0142a i Kap\u0142an\u00f3w. Mam nadziej\u0119, \u017ce moi rodzice, tam w niebie, ciesz\u0105 si\u0119, \u017ce ich wysi\u0142ek nie poszed\u0142 na marne\u201d. <\/em><em>[Cyt. za ks. R. Czarnowski, Duszpasterstwo polskie we Francji i jego rola w podtrzymywaniu to\u017csamo\u015bci narodowej w latach 1918\u20131939<\/em><em>, referat 2018, zob. poni\u017cej: Bibliografia). <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tam gdzie pojawiali si\u0119 polscy osadnicy, duchowni starali si\u0119 towarzyszy\u0107 im w codziennych problemach, odpowiadaj\u0105c przede wszystkim na ich potrzeby duchowe oraz tworz\u0105c w tym celu zorganizowane struktury duszpasterskie. Centraln\u0105 kom\u00f3rk\u0105 odpowiedzialn\u0105 za opiek\u0119 duszpastersk\u0105 nad emigrantami, odpowiadaj\u0105c\u0105 za rozw\u00f3j sieci plac\u00f3wek duszpasterstwa emigracyjnego\/polonijnego oraz ruch kadrowy duchownych na terenie Francji, by\u0142a Polska Misja Katolicka we Francji, kt\u00f3ra z czasem zainicjowa\u0142a i kierowa\u0142a najliczniejszymi polskimi stowarzyszeniami, zapewniaj\u0105c Polakom ponadto pomoc prawn\u0105, prowadz\u0105c plac\u00f3wki o\u015bwiatowe, kulturalne, a tak\u017ce organizuj\u0105c wsparcie materialne, charytatywne.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Polska Misja Katolicka we Francji \u2013 w zal\u0105\u017ckowej postaci jako duszpasterstwo polskoj\u0119zyczne dla emigrant\u00f3w polskich \u2013 wykszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w zwi\u0105zku z tzw. Wielk\u0105 Emigracj\u0105. W\u015br\u00f3d emigrant\u00f3w, kt\u00f3rzy opu\u015bcili ziemie polskie po upadku powstania listopadowego znale\u017ali si\u0119 ksi\u0119\u017ca (oko\u0142o czterdziestu duchownych, w tym dziesi\u0119ciu zakonnik\u00f3w). Pierwsza zorganizowana opieka duszpasterska prowadzona by\u0142a przez Zgromadzenie Zmartwychwstania Pana Naszego Jezusa Chrystusa (zmartwychwsta\u0144c\u00f3w), od 1842 roku jako Misja Polska. W tym okresie ta centralna struktura nie posiada\u0142a jeszcze oficjalnej \u0142\u0105czno\u015bci z Ko\u015bcio\u0142em w Polsce i mog\u0142a liczy\u0107 jedynie na wsparcie miejscowej hierarchii ko\u015bcielnej. Po odzyskaniu przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci i nasileniu si\u0119 ruch\u00f3w migracyjnych Polak\u00f3w do Francji, zaistnia\u0142a konieczno\u015b\u0107 rewizji i reorganizacji dotychczasowego modelu duszpasterstwa emigracyjnego. Przyczyni\u0142y si\u0119 do tego m.in. pro\u015bby oraz apele kierowane przez samych zainteresowanych, tj. przedstawicieli osadnik\u00f3w polskich, kt\u00f3rzy dopominali si\u0119 o umo\u017cliwienie im praktyki \u017cycia religijnego oraz kontakt\u00f3w z polskimi duszpasterzami. Kardyna\u0142 Edmund Dalbor, prymas Polski, powierzy\u0142 Misj\u0119 Polsk\u0105 duchownym ze Zgromadzenia Ksi\u0119\u017cy \u015bw. Wincentego a Paulo, spo\u015br\u00f3d kt\u00f3rych wybrany zosta\u0142 pierwszy rektor zreorganizowanych struktur, tj. Polskiej Misji Katolickiej we Francji, ks. Wilhelm Szymbor CM (1922). Nast\u0119pnie w czerwcu 1922 roku, na podstawie porozumienia mi\u0119dzy hierarchami francuskimi (kard. Louis-Ernestem Dubois i bp. Chaptalem) oraz ks. kardyna\u0142em Dalborem, prymasem Polski zosta\u0142y podpisane Statuty Polskiej Misji Katolickiej, na mocy kt\u00f3rych Polska Misja Katolicka by\u0142a odpowiedzialna za zorganizowan\u0105 opiek\u0119 duszpastersk\u0105 Polak\u00f3w na terenie Francji. Najbardziej dokuczliw\u0105 trudno\u015bci\u0105 ograniczaj\u0105c\u0105 rozw\u00f3j struktur Misji by\u0142 brak dostatecznej liczby kap\u0142an\u00f3w polskich, kt\u00f3rzy mogliby zapewni\u0107 opiek\u0119 duszpastersk\u0105 rodakom.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wydarzeniem, kt\u00f3re wp\u0142yn\u0119\u0142o na wi\u0119ksze zrozumienie ze strony hierarchii francuskiej na znaczenie \u017cycia religijnego Polak\u00f3w, by\u0142a wizyta w 1924 roku w Polsce grupy biskup\u00f3w francuskich, wraz z arcybiskupem Pary\u017ca, kard. L. Duboisem na czele. Biskupi francuscy wynie\u015bli z pobytu w Polsce obraz \u017cywotno\u015bci polskiego Ko\u015bcio\u0142a, a pok\u0142osiem wizyty by\u0142o porozumienie z 1925 roku, kt\u00f3re regulowa\u0142o relacje i zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy duchowie\u0144stwem polskim i francuskim, tzw. <em>R\u00e8glement des aum\u00f4niers polonais<\/em> (na temat m.in. zapewnienia mieszkania dla duszpasterzy emigracyjnych, kapelan\u00f3w, jurysdykcji, godzin nabo\u017ce\u0144stw, spraw katechizacji, udzielania sakrament\u00f3w, odprawiania mszy \u015bwi\u0119tych w j\u0119zyku polskim, sprawowanie spowiedzi w j\u0119zyku polskim, rejestry wiernych, ofiary pieni\u0119\u017cne, sprawozdawczo\u015b\u0107 z prac duszpasterskich, zasady wynagradzania).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Duchownych polskich zaanga\u017cowanych w\u00f3wczas w duszpasterstwo polonijne we Francji, dzielono na cztery podstawowe grupy: 1) duszpasterzy sta\u0142ych w koloniach zwartych; 2) duchownych obje\u017cd\u017caj\u0105cych ustalone terytorium, posiadaj\u0105cych swoj\u0105 sta\u0142\u0105 siedzib\u0119 w Pary\u017cu; 3) tzw. ksi\u0119\u017cy objazdowych, tj. duszpasterzy okazjonalnych oraz 4) ksi\u0119\u017cy student\u00f3w, kt\u00f3rzy kszta\u0142cili si\u0119 w Pary\u017cu, Strasburgu, Lillie, Lyonie, a tak\u017ce w Lowanium, Fryburgu szwajcarskim i Rzymie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\">Obecnie Polska Misja Katolicka we Francji prowadzi oko\u0142o 70 o\u015brodk\u00f3w duszpasterstwa polskiego oraz ponad sto punkt\u00f3w duszpasterskich, w kt\u00f3rych kap\u0142ani odprawiaj\u0105 Msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 w j\u0119zyku polskim. Do g\u0142\u00f3wnych zada\u0144 Polskiej Misji Katolickiej we Francji nale\u017c\u0105: organizacja duszpasterstwa Polak\u00f3w we Francji, organizacja katechizacji oraz wielokierunkowych aktywno\u015bci katolickich \u015brodowisk polonijnych, celem podtrzymania to\u017csamo\u015bci narodowej, kultury i \u017cycia duchowego (o\u015brodki \u017cycia religijnego, organizacje polonijne, stowarzyszenia, plac\u00f3wki o\u015bwiatowe i wychowawcze, dzia\u0142alno\u015b\u0107 charytatywna). Polska Misja Katolicka prowadzi ponadto Seminarium Polskie w Pary\u017cu w Issy-Les-Moulineaux oraz domy rekolekcyjne.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Bibliografia (wyb\u00f3r)<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Czarnowski R., <em>Archiwum Polskiej Misji Katolickiej w Pary\u017cu<\/em>, Pelplin 2020.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Czarnowski R., <em>Duszpasterstwo polskie we Francji i jego rola w podtrzymywaniu to\u017csamo\u015bci narodowej w latach 1918\u20131939: Referat wyg\u0142oszony na XI sesji Sta\u0142ej Konferencji MABPZ w Pary\u017cu w 2018 r.<\/em>, https:\/\/mabpz.org\/publikacje-b\/duszpasterstwo-polskie-we-francji-i-jego-rola-w-podtrzymywaniu-tozsamosci-narodowej-w-latach-1918-1939 [02.12.2023].<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Czarnowski R., <em>Polityka ks. Franciszka Cegie\u0142ki wobec Ambasady Polski Ludowej w Pary\u017cu: Referat wyg\u0142oszony na XXXVIII sesji Sta\u0142ej Konferencji MABPZ \u2013 Londyn 2016 r.<\/em>, https:\/\/mabpz.org\/publikacje-b\/polityka-ks-franciszka-cegielki-wobec-ambasady-polski-ludowej-w-paryzu [02.12.2023].<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Czarnowski R., <em>Rektor PMK ks. Aleksander Je\u0142owicki jako mecenas kultury, tradycji oraz duszpasterstwa polskiego we Francji. Referat wyg\u0142oszony na XXXVII sesji Sta\u0142ej Konferencji MABPZ \u2013 Rapperswil 2015<\/em>, https:\/\/mabpz.org\/publikacje-b\/rektor-pmk-ks-aleksander-jelowicki-jako-mecenas-kultury-tradycji-oraz-duszpasterstwa-polskiego-we-francji [02.12.2023].<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hlond A., <em>W obronie duszy polskiej. Kardyna\u0142 August Hlond jako opiekun duchowy emigracji polskiej w \u017ar\u00f3d\u0142ach Polskiej Misji Katolickiej we Francji 1927\u20131948<\/em>, wst\u0119p R. Czarnowski, oprac. i red. naukowa M. Wi\u015bniewska, Warszawa 2023.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ko\u0142odziej B., <em>Troska Prymas\u00f3w Polski o naszych emigrant\u00f3w oraz ich uprawnienia <\/em>, \u201eStudia Prymasowskie\u201d 2011, t. 5, s. 43\u201355.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kubera J., <em>Polskie organizacje imigranckie we Francji \u2013 raport z analizy danych zastanych<\/em>, Warszawa 2019.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zi\u00f3\u0142ek J., <em>Ze studi\u00f3w nad \u017cyciem religijnym Wielkiej Emigracji<\/em>, \u201eStudia Polonijne\u201d 1994, t. 16, s. 99\u2013119.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zych S., <em>\u201eDuszpasterstwo Polskie we Francji\u201d w zbiorach Archiwum Polskiej Misji Katolickiej w Pary\u017cu<\/em>, \u201eStudia Polonijne\u201d 2018, t. 39, s. 245\u2013263.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Monika Wi\u015bniewska Instytut Historii Nauki PAN ORCID: 0000-0002-8877-8807 Powstanie i rozw\u00f3j Polskiej Misji Katolickiej we Francji (wybrane problemy) FOTO: Ks. Wilhelm Szymbor CM (1879\u20131949), pierwszy rektor Polskiej Misji Katolickiej we Francji. \u0179r\u00f3d\u0142o: domena publiczna, Wikipedia. Seminarium Polskie w Pary\u017cu, \u017ar\u00f3d\u0142o: http:\/\/seminariumpolskie.fr\/pl\/historia-seminarium [10.12.2023]. Ko\u015bci\u00f3\u0142 Notre-Dame-de-l\u2019Assomption (pw. Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny Wniebowzi\u0119tej), przekazany Polskiej Misji Katolickiej we [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4636,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[114],"tags":[],"class_list":["post-4634","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4634","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4634"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4634\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4641,"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4634\/revisions\/4641"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4636"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4634"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4634"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4634"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}