{"id":4611,"date":"2023-12-19T10:45:20","date_gmt":"2023-12-19T09:45:20","guid":{"rendered":"http:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/?p=4611"},"modified":"2023-12-19T10:45:20","modified_gmt":"2023-12-19T09:45:20","slug":"czlowiek-niezwyklego-serca-opiekun-tredowatych-o-marian-zelazek-1918-2006-svd","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/czlowiek-niezwyklego-serca-opiekun-tredowatych-o-marian-zelazek-1918-2006-svd\/","title":{"rendered":"Cz\u0142owiek niezwyk\u0142ego serca \u2013 opiekun tr\u0119dowatych o. Marian \u017belazek (1918-2006) SVD"},"content":{"rendered":"
\"image_pdf\"POBIERZ PDF<\/span><\/a>\"image_print\"<\/a><\/div>

Czarnobia\u0142e zdj\u0119cia – \u017ar\u00f3d\u0142o: K. Gerreth, Ojciec Marian \u017belazek nazywany “Ojcem Tr\u0119dowatych”, w:\u00a0\u00a0\u201eMedicus Mundi Polonia\u201d, Listopad 2015-kwiecie\u0144 2016, nr 53\/54 (rok XVI), s. 7.<\/span><\/span>Cz\u0142owiek niezwyk\u0142ego serca \u2013 opiekun tr\u0119dowatych o. Marian \u017belazek (1918-2006) SVD<\/strong><\/p>\n

Urodzi\u0142 si\u0119 w Pal\u0119dziu pod Poznaniem 30 stycznia 1918 roku jako si\u00f3dme dziecko Stanis\u0142awa \u017belazka, by\u0142ego powsta\u0144ca wielkopolskiego (1918\/1919) i Stanis\u0142awy z Szymkowiak\u00f3w. Jego ojciec, niezwykle aktywny cz\u0142owiek anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w sprawy polityczne – pe\u0142ni\u0142 m. in. funkcj\u0119 delegata na Sejm Dzielnicowy w Poznaniu (od 3 do 5 grudnia 1918 roku), a w p\u00f3\u017aniejszym czasie tak\u017ce wiceprezesa k\u00f3\u0142ka Rolniczego w Sk\u00f3rzewie. Rodzina w kt\u00f3rej wychowa\u0142 si\u0119 i dorasta\u0142 przysz\u0142y \u201eojciec odrzuconych\u201d by\u0142a niezwykle du\u017ca – wielodzietna, wychowywa\u0142o si\u0119 w niej 16-ro dzieci (dw\u00f3jka zmar\u0142a w niemowl\u0119ctwie).<\/p>\n

M\u0142ody Marian nauk\u0119 rozpocz\u0105\u0142 w szkole powszechnej w Dopiewcu, jednak\u017ce w 1926 roku \u017belazkowie przenie\u015bli si\u0119 do Poznania.<\/p>\n

Po uko\u0144czeniu szko\u0142y powszechnej, \u017belazek podj\u0105\u0142 nauk\u0119 w Gimnazjum Misyjnym w G\u00f3rnej Grupie ko\u0142o Grudzi\u0105dza. Nast\u0119pnie, we wrze\u015bniu 1937 roku, wst\u0105pi\u0142 do nowicjatu ksi\u0119\u017cy werbist\u00f3w, tj. Zgromadzenia S\u0142owa Bo\u017cego SVD (Societas Verbi Divini), w Chlubowie, ko\u0142o Poznania. Kilka dni po wybuchu II wojny \u015bwiatowej\u00a0 (4 wrze\u015bnia 1939 roku) z\u0142o\u017cy\u0142 te\u017c pierwsze \u015bluby zakonne. Niespe\u0142na rok p\u00f3\u017aniej, 20 maja 1940 r., aresztowany zosta\u0142 przez Niemc\u00f3w (wraz z grup\u0105 26 innych werbist\u00f3w) i osadzony (22 maja) w Forcie VII w Poznaniu. Potem wywieziony zosta\u0142 do obozu koncentracyjnego w Dachau, a w drugiej po\u0142owie 1941 roku przewieziony zosta\u0142 do obozu Gusen, a nast\u0119pnie ponownie do Dachau[1]<\/a>. Ojciec Marian \u017belazek wspomina\u0142, \u017ce \u201edo\u015bwiadczenia obozowe obudzi\u0142y w nim poczucie godno\u015bci ka\u017cdego cz\u0142owieka\u201d[2]<\/a>. W tym samym czasie przysi\u0105g\u0142 sobie, \u017ce je\u017celi prze\u017cyje po\u015bwi\u0119ci si\u0119 pracy misyjnej. Ob\u00f3z koncentracyjny w Dachau, wyzwolony przez Amerykan\u00f3w, opu\u015bci\u0142 29 kwietnia 1945 roku.<\/p>\n

Po zako\u0144czeniu wojny\u00a0 podj\u0105\u0142 studia teologiczne w Instytucie Anselmianum w Rzymie.\u00a0 W kwietniu 1948 roku przyj\u0105\u0142 w Rzymie \u015bwiecenia kap\u0142a\u0144skie, a w pierwszym kwartale 1950 roku zosta\u0142 wys\u0142any na misj\u0119 do Indii. Dotar\u0142 tam, na frachtowcu \u201eLaurenskerk\u201d, 21 marca 1950 roku, razem z o. Michalem Slivk\u0105[3]<\/a>. Pierwszym miastem, kt\u00f3re zobaczy\u0142 by\u0142 Mumbaj (do 1995 Bombay). Nast\u0119pnie, trafi\u0142 do nowo otwartej misji w Sambalpur\/ Kesramala. W seminarium biskupim w Russelkonda (rej. Ganjam\/Odisha) przygotowywa\u0142 si\u0119 do pracy misyjnej, uczy\u0142 si\u0119 j\u0119zyka orija (opanowa\u0142 tak\u017ce j\u0119zyk sadri)[4]<\/a><\/p>\n

Prac\u0119 misyjn\u0105 rozpocz\u0105\u0142 w stanie Orisa, pe\u0142ni\u0105c pos\u0142ug\u0119 w\u015br\u00f3d Adibas\u00f3w, tj. \u201ekoczownik\u00f3w zwanych hinduskimi Aborygenami\u201d jako nauczyciel[5]<\/a>.\u00a0 Zaledwie po rocznym pobycie w tym kraju powierzono mu stanowisko dyrektora gimnazjum katolickiego w miejscowo\u015bci Hamirpur, funkcj\u0119 t\u0119 sprawowa\u0142 w latach 1951-1964.\u00a0 Z czasem obj\u0105\u0142 te\u017c nadz\u00f3r nad wszystkimi szko\u0142ami misji Sambalpur (w stanie Orissa), dlatego przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Kersamal.<\/p>\n

Od 1968 roku pe\u0142ni\u0142 tak\u017ce, w\u015br\u00f3d nielicznych indyjskich katolik\u00f3w, funkcj\u0119 proboszcza 5 stacji misyjnych w Bondamunda, gdzie otworzy\u0142 Sanktuarium Matki Boskiej Cz\u0119stochowskiej. Jednak\u017ce z dniem 1 czerwca 1975 r. przeniesiony zosta\u0142 nad Zatok\u0119 Bengalsk\u0105 – do (\u015bwi\u0119tego miasta hinduizmu) Puri[6]<\/a> (w stanie Orisa), na obrze\u017cach kt\u00f3rego koczowa\u0142o mn\u00f3stwo \u017cebrak\u00f3w i chorych na tr\u0105d. Tutaj o. \u017belazek, z pomoc\u0105 Holendr\u00f3w, wybudowa\u0142 (pod miastem) leprozorium \u2013 koloni\u0119, z\u0142o\u017con\u0105 z 600 domk\u00f3w dla chorych na tr\u0105d i ich rodzin. Z czasem zbudowa\u0142 tam te\u017c szpital, ambulatorium (Korunalaya Leprosy Care Center \u2013 O\u015brodek Rehabilitacji i Leczenia Tr\u0105du), a tak\u017ce szko\u0142\u0119 integracyjn\u0105 \u2013 Beatrix School (1983\/1984), w kt\u00f3rej uczy\u0142y si\u0119 (i nadal ucz\u0105) dzieci zar\u00f3wno chore, jak i zdrowe. By poprawi\u0107 byt chorych i niepe\u0142nosprawnych z jego inicjatywy uruchomiono tu tak\u017ce pracowni\u0119 ortopedyczn\u0105, przygotowuj\u0105c\u0105 protezy dla os\u00f3b potrzebuj\u0105cych, a tak\u017ce: staw rybny, ogr\u00f3d warzywny i kurz\u0105 ferm\u0119. Dzia\u0142a\u0142a tu tak\u017ce \u201ekuchnia mi\u0142osierdzia\u201d, kt\u00f3ra codziennie wydawa\u0142 setki posi\u0142k\u00f3w ubogim i chorym[7]<\/a>.<\/p>\n

W Puri, za spraw\u0105 o. Mariana, wybudowano tak\u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. Niepokalanego Pocz\u0119cia NMP, kt\u00f3ry konsekrowano w 1985 roku, a tak\u017ce bibliotek\u0119 i schronisko dla os\u00f3b bezdomnych.<\/p>\n

Warto wspomnie\u0107, \u017ce Ojciec Marian prowadzi\u0142 tak\u017ce program adopcji na odleg\u0142o\u015b\u0107 i, \u017ce w swojej misyjnej pracy otwarty by\u0142 na wszelk\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119, kt\u00f3r\u0105 prowadzi\u0142 m. in. ze Zgromadzeniem Si\u00f3str Misjonarek Mi\u0142o\u015bci Matki Teresy z Kalkuty, kt\u00f3rym doradza\u0142 jak powinny opiekowa\u0107 si\u0119 chorymi na tr\u0105d, a tak\u017ce w jaki spos\u00f3b nale\u017cy zak\u0142ada\u0107 leprozoria.\u00a0 W 1980 roku, anga\u017cuj\u0105c si\u0119 w promocj\u0119 dialogu pomi\u0119dzy hinduizmem a chrze\u015bcija\u0144stwem, przyczyni\u0142 si\u0119 do powstania w Puri Centrum Poszukiwania Prawdy, w kt\u00f3rym uruchomiono wymienion\u0105 powy\u017cej bibliotek\u0119 i sal\u0119 konferencyjn\u0105.\u00a0 Co wi\u0119cej, w poczuciu odpowiedzialno\u015bci za innych, po tragicznych w skutkach powodziach, kt\u00f3re nawiedzi\u0142y Indie w roku 1980 i 1982, zaopiekowa\u0142 si\u0119 tak\u017ce mieszka\u0144cami miejscowo\u015bci Dobhar, anga\u017cuj\u0105c si\u0119 w budow\u0119 grobli chroni\u0105cej mieszka\u0144c\u00f3w tej wioski przed kolejnymi (ewentualnymi). powodziami.<\/p>\n

W 1991 roku zrezygnowa\u0142 z funkcji proboszcza w Puri i zosta\u0142 pustelnikiem (bonobasi), i zamieszka\u0142 w wybudowanym przez siebie w Aszramie (Ishopanthi Ashram). Jego praca misyjna w Indiach, w czasie kt\u00f3rej zajmowa\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie leczeniem chorych na tr\u0105d, trwa\u0142a 56 lat. Wyzwaniom, kt\u00f3re przed sob\u0105 postawi\u0142 towarzyszy\u0142o motto: \u201eNie trudno by\u0107 dobrym, trzeba tylko chcie\u0107!\u2019[8]<\/a>.<\/p>\n

Praca i misja ojca Mariana \u017belazka zosta\u0142a zauwa\u017cona i doceniona. Zosta\u0142 on bowiem laureatem wielu nagr\u00f3d i wyr\u00f3\u017cnie\u0144 mi\u0119dzynarodowych i polskich. Otrzyma\u0142 on m. in. nast\u0119puj\u0105ce wyr\u00f3\u017cnienia i odznaczenia: Krzy\u017c Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, medal im. Karola Marcinkowskiego, nadany mu \u201eza zas\u0142ugi w niesieniu pomocy charytatywnej i medycznej tr\u0119dowatym\u201d[9]<\/a> przez Akademi\u0119 Medyczn\u0105 w Poznaniu (w pa\u017adzierniku 2000 roku), tak\u017ce (w 2002 r.) statuetk\u0119 \u201eZ\u0142otego Hipolita\u201d \u2013 przyznan\u0105 mu przez Towarzystwo im. Hipolita Cegielskiego w Poznaniu, Medal Polonia Mater Nostra Est (w 2003 roku), medal pami\u0105tkowy Muzeum Azji i Pacyfiku (2005) i nagrod\u0119 \u015aw. Brata Alberta. Przyznano mu tak\u017ce liczne odznaczenia zagraniczne, w tym m. in. nagrod\u0119 S\u00e9rgio Vieira de Mello <\/em>Wysokiego Komisarza Narod\u00f3w Zjednoczonych ds. Praw Cz\u0142owieka, a tak\u017ce holenderskie i indyjskie, np. w 1998 r. honorowy tytu\u0142 bramina, nadany mu przez kap\u0142ana ze \u015bwi\u0105tyni D\u017cagannatha. Jednak\u017ce on sam najbardziej ceni\u0142 sobie zwrot nadany mu przez jego podopiecznych – \u201eBapa\u201d, tzn. Ojciec.<\/p>\n

Za swoj\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 i oddanie ludziom w potrzebie w 2002 roku o. \u017belazek nominowany zosta\u0142 do Pokojowej Nagrody Nobla[10]<\/a>. Jego kandydatur\u0119 do tej nagrody zg\u0142osi\u0142 Ruch Solidarno\u015bci z Ubogimi Trzeciego \u015awiata MAITRI \u2013 katolicki ruch ko\u015bcielny, za\u0142o\u017cony w Polsce w 1975 roku (prowadz\u0105cy swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 tak\u017ce w Czechach).<\/p>\n

Ten niezwykle skromny i pracowity cz\u0142owiek zmar\u0142 30 kwietnia 2006 r., w wieku 88 lat. Zosta\u0142 pochowany w miejscowo\u015bci Jhar-suguda, w siedzibie werbist\u00f3w, gdzie pochowani s\u0105 \u201ewszyscy zmarli w Indiach zakonnicy\u201d[11]<\/a>. 22 lutego 2007 roku, doceniaj\u0105c Jego wk\u0142ad w \u201echrze\u015bcija\u0144ski dialog z hinduizmem\u201d, a tak\u017ce \u201eJego otwarto\u015b\u0107, czynienie dobra i pokoju\u201d, Senat Rzeczypospolitej Polskiej, specjaln\u0105 uchwa\u0142\u0105 uzna\u0142 Ojca Mariana \u017belazka SVD \u201eza wz\u00f3r Polaka prze\u0142amuj\u0105cego bariery mi\u0119dzy lud\u017ami w duchu chrze\u015bcija\u0144skiego ekumenizmu i uniwersalizmu\u201d[12]<\/a>. W 2008 roku wydana zosta\u0142a w Warszawie ksi\u0105\u017cka po\u015bwi\u0119cona \u017cyciu tego niezwyk\u0142ego cz\u0142owieka \u2013 patrona i opiekuna wykluczonych, biednych i chorych, kt\u00f3ry ca\u0142e swoje \u017cycie po\u015bwi\u0119ci\u0142 innym[13]<\/a>.<\/p>\n

\n

[1]<\/a> M. Borucki, Wielcy zapomniani Polacy, kt\u00f3rzy zmienili \u015bwiat<\/em>, cz. 1, Warszawa 2017, s. 428.<\/p>\n

[2]<\/a> O. Marian \u017belazek SVD<\/em> \u2013 Niezwykli misjonarze, na: https:\/\/www.misje.pl\/czytelnia-misyjna-21712\/niezwykli-misjonarze-21625\/o-marian-zelazek-svd-21631<\/p>\n

[3]<\/a> \u017belazek Marian<\/em>, Encyklopedia Polskiej Emigracji i Polonii, praca pod red. K. Dopiera\u0142y, Toru\u0144 2005, t. 5,\u00a0 s. 481.<\/p>\n

[4]<\/a> Ibidem, s. 481.<\/p>\n

[5]<\/a> M. Borucki, Wielcy zapomniani Polacy, kt\u00f3rzy zmienili \u015bwiat<\/em>, cz. 1, Warszawa 2017, s. 428.<\/p>\n

[6]<\/a> Ibidem, s. 429.<\/p>\n

[7]<\/a> Ibidem, s. 431.<\/p>\n

[8]<\/a> O. Marian \u017belazek SVD<\/em> \u2013 Niezwykli misjonarze, na: https:\/\/www.misje.pl\/czytelnia-misyjna-21712\/niezwykli-misjonarze-21625\/o-marian-zelazek-svd-21631<\/p>\n

[9]<\/a> Ojciec Marian we wspomnieniach<\/em>, w: \u201eMedicus Mundi Polonia\u201d, Listopad 2015-kwiecie\u0144 2016, nr 53\/54 (rok XVI), s. 3.<\/p>\n

[10]<\/a> \u017belazek Marian<\/em>, w: Encyklopedia\u2026,s. 481.<\/p>\n

[11]<\/a> Ibidem, s. 433.<\/p>\n

[12]<\/a> \u201eMy a Trzeci \u015awiat\u201d. Pismo gda\u0144skiego o\u015brodka Ruchu Solidarno\u015bci z Ubogimi Trzeciego \u015awiata MAITRI, nr 2 (93), marzec-kwiecie\u0144 2007.<\/p>\n

[13]<\/a> Ojciec Marian \u017belazek SVD. Ojciec Tr\u0119dowatych<\/em>, praca zbiorowa pod red. T. Szyszki SVD, Warszawa 2008.<\/p>\n

 <\/p>\n

FOTO:<\/p>\n

– Czarno bia\u0142e zdj\u0119cia – \u017ar\u00f3d\u0142o: K. Gerreth, Ojciec Marian \u017belazek nazywany “Ojcem Tr\u0119dowatych”, w: \u201eMedicus Mundi Polonia\u201d, Listopad 2015-kwiecie\u0144 2016, nr 53\/54 (rok XVI), s. 7.<\/p>\n

– zdj\u0119cia kolorowe: \u017ar\u00f3d\u0142o: https:\/\/www.maitri.pl\/wywiad-z-o-baptistem-o-sytuacji-w-puri-w-indiach\/<\/p>\n