{"id":2826,"date":"2022-12-20T17:50:43","date_gmt":"2022-12-20T16:50:43","guid":{"rendered":"http:\/\/yanh.pl\/dev\/srbnp\/?p=2826"},"modified":"2023-01-27T10:02:04","modified_gmt":"2023-01-27T09:02:04","slug":"chopin-fryderyk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/chopin-fryderyk\/","title":{"rendered":"Chopin Fryderyk"},"content":{"rendered":"
\"image_pdf\"POBIERZ PDF<\/span><\/a>\"image_print\"<\/a><\/div>

CHOPIN Fryderyk, <\/strong>pianista, kompozytor, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca europejskiego romantyzmu; ur. 1 marca 1810 (wg innych historyk\u00f3w 22 lutego 1810) we wsi \u017belazowa Wola na Mazowszu, zm. 17 pa\u017adziernika 1849 w Pary\u017cu, syn Miko\u0142aja i Justyny z Krzy\u017canowskich. Wykszta\u0142cenie: gry na fortepianie uczy\u0142 si\u0119 u Wojciecha \u017bywego, a nast\u0119pnie pod kierunkiem J. Elsnera nauk\u0119 kompozycji w Szkole G\u0142\u00f3wnej Muzyki w Warszawie\u00a0 1826-1829. W 1817 skomponowa\u0142 sw\u00f3j pierwszy utw\u00f3r, kt\u00f3ry zapisa\u0142 ojciec; jest to Polonez B-dur<\/em><\/a>, a powsta\u0142y w tym samym czasie Polonez g-moll<\/em><\/a> wychodzi wkr\u00f3tce drukiem z parafialnej sztycharni nut ko\u015bcio\u0142a pw. Nawiedzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny na Nowym Mie\u015bcie. Pierwszy publiczny koncercie, to koncert charytatywnym podczas kt\u00f3rego gra Koncert fortepianowy g-moll <\/em>czeskiego kompozytora Adalberta Gyrowetza. We Francji od 1831. Podczas pierwszego paryskiego koncertu w Salle Pleyel gra\u0142 Koncert f-moll i Wariacje na temat arii \u201eL\u00e0 ci darem la mano\u201d<\/em> z opery \u201eDon Juan” Wolfganga Amadeusza Mozarta op. 2. Pocz\u0105tkowo cz\u0119sto koncertowa\u0142 we Francji, Wielkiej Brytanii, Niemczech i Czechach, zyskuj\u0105c s\u0142aw\u0119 europejsk\u0105, a nast\u0119pnie po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie kompozycji. Zespoli\u0142 tradycje muzyki fortepianowej z inspiracjami polskiego folkloru muzycznego; wykszta\u0142ci\u0142 specyficzny typ melodyki kantylenowej, wzbogaci\u0142 zas\u00f3b \u015brodk\u00f3w harmonicznych, m.in. dzi\u0119ki wyzyskaniu w\u0142a\u015bciwo\u015bci tonalnych polskiej muzyki ludowej. Stosowa\u0142 tempo rubato, polimetri\u0119 i polirytmi\u0119, rozwin\u0105\u0142 i zmodyfikowa\u0142 tradycyjne formy muzyczne i wni\u00f3s\u0142 nowe elementy w zakresie stylizacji. Jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 wywar\u0142a ogromny wp\u0142yw na muzyk\u0119 drugiej po\u0142owy XIX i pocz\u0105tek XX wieku. Kompozycje [na fortepiano solo:] Allegro de concert A-dur<\/em> op. 46 1841, Ballady g-moll<\/em> op. 23 1835, F-dur op. 38 (1839), As-dur op. 47 1841, f-moll op. 52 1842, Barkarola Fis-dur<\/em> op. 60 1846, Berceuse (Ko\u0142ysanka) Des-dur<\/em> op. 57 1844, Bolero C-dur<\/em> op. 19 przed 1834, 3 Ecossaises<\/em> op. 72 1830, Etiudy<\/em> op. 10 1829-32, op. 25 przed 183, 3 Nouvelles \u00e9tudes 1839, Fantazja f-moll<\/em> op. 49 1841, Impromptus <\/em>As-dur\u00a0op. 29 przed 1837, Fis-dur op. 36 1839, Ges-dur op. 51 1842, Fantaisie Impromptu cis-moll<\/em> op. 66 ok. 1834, Mazurki<\/em><\/a> 1825-49, Nokturny<\/em> 1828-46, Polonezy<\/em><\/a> 1817-42, 24 Preludia<\/em> op. 28 1831-39, Preludium cis-moll<\/em> op. 45 1841, Ronda <\/em>1825-34, Scherza<\/em><\/a>: h-moll op. 20 1831-34, b-moll op. 31 1835-37,cis-moll op. 39 1839, E-dur op. 54 1842, Sonaty<\/em><\/a>:<\/em> c-moll op. 4 1827\/28, b-moll op. 35 1839, h-moll op. 58 1844, Tarantela As-dur<\/em> op. 43 1841, Walce<\/em> 1829-49, Wariacje<\/em> 1824-38 [kameralne:] Grand duo concertant<\/em> na fortepian i wiolonczel\u0119 1832\/33, Introdukcja i Polonez C-dur<\/em> op. 3 na fortepian i wiolonczel\u0119 1830, Sonata g-moll<\/em> op. 65 na fortepian i wiolonczel\u0119 1846\/47, Trio g-moll<\/em> op. 8 na fortepian, skrzypce i wiolonczel\u0119 1829 [na fortepian z orkiestr\u0105:] Andante spianato i Wielki Polonez Es-dur<\/em> op. 22 1830-36, Fantazja na tematy polskie<\/em> A-dur<\/em> op. 13 ok. 1829 , 1. Koncert fortepianowy e-moll<\/em><\/a> op. 11 1830, 2. Koncert fortepianowy f-moll<\/em><\/a> op. 21 1829\/30, Rondo \u00e0 la krakowiak F-dur<\/em> op. 14 1828, Wariacje B-dur<\/em> op. 2 na temat arii “L\u00e0 ci darem la mano” z opery “Don Juan” Mozarta 1827\/28 [pie\u015bni:] 19 Pie\u015bni<\/em> op. 74 1829-47. Jego dzie\u0142a wydawane s\u0105 na ca\u0142ym \u015bwiecie. Od 1927 z inicjatywy J. \u017burawlewa odbywa si\u0119 w Warszawie Mi\u0119dzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina (do 1949 odby\u0142y si\u0119 4 konkursy, od 1955 odbywaj\u0105 si\u0119 co pi\u0119\u0107 lat). Jego imieniem nazwano zar\u00f3wno w kraju jak i za granic\u0105 wiele ulic, plac\u00f3w, szk\u00f3\u0142, instytut\u00f3w i stowarzysze\u0144. Uhonorowany zosta\u0142 licznymi pomnikami i popiersiami w Polsce oraz w \u015bwiecie, m.in. [pomniki:] Albania (Tirana) 2003, Argentyna (Buenos Aires) 1944, Austria (Wiede\u0144) 2010, Brazylia (Rio de Janeiro) 1944 (Sao Paulo) 1954, Chiny (Szanghaj) 2007, Francja (Pary\u017c 2x) 1900 i 1906, Japonia (Hamamatsu) 1994, Kuba (Hawana) 2010, Niemcy (Monachium) 2010, Singapur 2008, Urugwaj (Punta del Este) 1999, W\u0119gry (G\u00f6d\u00f6ll\u00f6 pod Budapesztem), Wietnam (Hanoi) 2010 [popiersia, m.in.:] Anglia (Londyn), Bia\u0142oru\u015b (Mi\u0144sk), Bo\u015bnia i Hercegowina (Banja Luka), Brazylia (Brasilia), Chiny (Pekin 2x, Szanghaj-\u0142aweczki), Chorwacja (Duvrownik), Francja (Nohant), Hiszpania (Madryt, Barcelona, Palma de Mallorca), Holandia (Culemborg i Shiedam), Indie (New Delhi), Irlandia (Dublin i Limerick), Japonia (Tokio), Jordania (Amman), Kazachstan (A\u0142ma-Ata i Astana), Korea Po\u0142udniowa (Daegu), Macedonia (Skopje 2x), Portugalia (Lizbona), Rosja (Moskwa, Petersburg, Kaliningrad 2x, Pietrozawodsk, Irkuck, Tomsk), Serbia (Belgrad), S\u0142owenia (Lublana), Stany Zjednoczone AP (Nowy Jork), Turcja (Stambu\u0142), Ukraina (\u0141uck, Lw\u00f3w), Wenezuela (Caracas).<\/p>\n

Lit.: Chopin. Od Elsnera do Zimermana. <\/em>PWM, Krak\u00f3w 2010; Tomaszewski M., Chopin, <\/em>Krak\u00f3w 2010.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

CHOPIN Fryderyk, pianista, kompozytor, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca europejskiego romantyzmu; ur. 1 marca 1810 (wg innych historyk\u00f3w 22 lutego 1810) we wsi \u017belazowa Wola na Mazowszu, zm. 17 pa\u017adziernika 1849 w Pary\u017cu, syn Miko\u0142aja i Justyny z Krzy\u017canowskich. Wykszta\u0142cenie: gry na fortepianie uczy\u0142 si\u0119 u Wojciecha \u017bywego, a nast\u0119pnie pod kierunkiem J. Elsnera nauk\u0119 kompozycji w Szkole […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":2754,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[66],"tags":[],"class_list":["post-2826","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-muzycy-i-kompozytorzy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2826","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2826"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2826\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2828,"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2826\/revisions\/2828"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2754"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2826"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2826"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2826"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}