{"id":2275,"date":"2022-12-19T18:37:57","date_gmt":"2022-12-19T17:37:57","guid":{"rendered":"http:\/\/yanh.pl\/dev\/srbnp\/?p=2275"},"modified":"2023-02-17T12:29:49","modified_gmt":"2023-02-17T11:29:49","slug":"venulet-jan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/venulet-jan\/","title":{"rendered":"Venulet Jan"},"content":{"rendered":"
\"image_pdf\"POBIERZ PDF<\/span><\/a>\"image_print\"<\/a><\/div>

dr hab. Joanna Py\u0142at<\/strong><\/h2>\n

\"\"Jan Venulet (ps. \u201cWir\u201d) – jako tw\u00f3rca \u201emi\u0119dzynarodowego programu monitorowania lek\u00f3w \u015awiatowej Organizacji Zdrowia\u201d, \u017co\u0142nierz Armii Krajowej i spo\u0142ecznik, [w]: Ex Cathedra. Polscy profesorowie na wy\u017cszych uczelniach w Austrii, Niemczech i Szwajcarii<\/em>, XXIII Mi\u0119dzynarodowe Sympozjum Biografistyki Polonijnej. Referaty sympozjalne pod red. J. Gmitruka, Z. Judyckiego, T. Skoczka, Warszawa-Wiede\u0144 2022, s. 176-191.<\/strong><\/h3>\n

Prezentuj\u0105c sylwetk\u0119 profesora Jana Venuleta ju\u017c na wst\u0119pie podkre\u015bli\u0107 nale\u017cy, \u017ce ten (urodzony 27 maja 1921 roku w \u0141odzi i wywodz\u0105cy si\u0119 z rodziny ewangelickiej) cz\u0142owiek, syn Franciszka i Jadwigi z domu Heuss1<\/sup> – reprezentuj\u0105cy \u201epokolenie Kolumb\u00f3w\u201d, by\u0142y \u017co\u0142nierz Armii Krajowej, szanowany lekarz i farmakolog, nauczyciel akademicki, publicysta i spo\u0142ecznik, odegra\u0142 istotn\u0105 rol\u0119 zar\u00f3wno w rozwoju \u015bwiatowej farmakologii, jak i w dzia\u0142alno\u015bci, i historii Polonii w Szwajcarii.<\/p>\n

Jako nastoletni ch\u0142opak Jan Venulet uczy\u0142 si\u0119 w Gimnazjum i Liceum im. Miko\u0142aja Reja w Warszawie; egzaminy maturalne zda\u0142 jednak w innej plac\u00f3wce – w s\u0142ynnym warszawskim Liceum im. Stefana Batorego2<\/sup>. Jak sam wspomina\u0142, dwudziestolecie mi\u0119dzywojenne, w kt\u00f3rym si\u0119 urodzi\u0142 i wychowywa\u0142, \u201emimo r\u00f3\u017cnic politycznych by\u0142o szko\u0142\u0105 patriotycznego my\u015blenia o Polsce\u201d3<\/sup>. \u201e<\/em>Szko\u0142\u0105\u201d, w kt\u00f3rej niezwykle istotn\u0105 rol\u0119 odegra\u0142a tak\u017ce jego rodzina i panuj\u0105ce w niej zasady tolerancji , kt\u00f3re bez w\u0105tpienia wp\u0142yn\u0119\u0142y zar\u00f3wno na jego pogl\u0105dy, postaw\u0119, jak i przysz\u0142e wybory \u017cyciowe4<\/sup>.<\/p>\n

W czasie II wojny \u015bwiatowej – kontynuuj\u0105c rodzinn\u0105 tradycj\u0119 (jego ojciec Franciszek Venulet by\u0142 znanym lekarzem i profesorem Uniwersytetu Warszawskiego5<\/sup>) – podj\u0105\u0142 nauk\u0119 w<\/p>\n

tajnej (dwuletniej), warszawskiej Prywatnej Szkole Zawodowej dla Kszta\u0142cenia Pomocniczego Personelu Sanitarnego doc. Jana Zaorskiego6<\/sup> (Private Fachschule fur Sanit\u00e4res Hilfspersonal). Tj. w plac\u00f3wce, kt\u00f3ra zorganizowana zosta\u0142a w porozumieniu z Tajnym Uniwersytetem Warszawskim i kt\u00f3ra (pod pretekstem nauki zawodu) prowadzi\u0142a w rzeczywisto\u015bci zaj\u0119cia na poziomie uniwersyteckim, w oparciu o przedwojenny program studi\u00f3w medycznych, jako cz\u0119\u015b\u0107 Tajnego Wydzia\u0142u Lekarskiego7<\/sup>, na kt\u00f3rym wyk\u0142ada\u0142 m. in. i jego ojciec \u2013 Franciszek8<\/sup>.<\/p>\n

Jak wspomina\u0142 jeden z s\u0142uchaczy tej szko\u0142y, m\u0142odszy kolega Jana Venuleta \u2013 \u017co\u0142nierz Armii Krajowej (AK) Andrzej Danysz (ps. \u201efilozof\u201d) nauka w tej plac\u00f3wce u\u0142atwia\u0142a jej s\u0142uchaczom (m. in.) uzyskanie dokument\u00f3w umo\u017cliwiaj\u0105cych w miar\u0119 swobodne poruszanie si\u0119 po okupowanej przez Niemc\u00f3w Warszawie9<\/sup>. Zaanga\u017cowany w dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105 Jan Venulet (pseudonim \u201eWir\u201d) korzysta\u0142 zapewne z tej mo\u017cliwo\u015bci m. in. jako \u017co\u0142nierz Zwi\u0105zku Walki Zbrojnej (od 14 lutego 1942 roku Armii Krajowej) – nale\u017ca\u0142 do IV Obwodu<\/p>\n

\u201eGrzyma\u0142a\u201d (Ochota) Warszawskiego Okr\u0119gu AK – Referat Informacyjny10<\/sup>.<\/p>\n

W trakcie swojej konspiracyjnej dzia\u0142alno\u015bci pozna\u0142 m. in. Iren\u0119 Kemp\u00f3wn\u0119 (po m\u0119\u017cu Zabie\u0142\u0142o \u2013 s\u0142ynn\u0105 szybowniczk\u0119 i rekordzistk\u0119 \u015bwiata), kt\u00f3ra – podobnie jak i on sam – by\u0142a \u017co\u0142nierzem AK (KEDYW). W przysz\u0142o\u015bci Irena znalaz\u0142a si\u0119 w gronie najbli\u017cszych, szwajcarskich znajomych Jana Venuleta, kt\u00f3ry w wspomnieniach dotycz\u0105cych jej osoby napisa\u0142: \u201eMoja przyja\u017a\u0144 z Iren\u0105 rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 ju\u017c w czasie okupacji, ale dopiero wiele lat po <\/em>wojnie, gdy spotkali\u015bmy si\u0119 powt\u00f3rnie odkryli\u015bmy, \u017ce biuro Agfy, tak jej jak i mnie s\u0142u\u017cy\u0142o do przechowywania materia\u0142\u00f3w konspiracyjnych\u201d11<\/sup>.<\/em><\/p>\n

Jako \u017co\u0142nierz AK bra\u0142 m. in. udzia\u0142 w Powstaniu Warszawskim 1944 roku (brak jednak szczeg\u00f3\u0142owych informacji na temat jego przydzia\u0142u)12<\/sup>. Tu\u017c przed wybuchem powstania o\u017ceni\u0142 si\u0119 te\u017c z \u0142\u0105czniczk\u0105 AK Iren\u0105 Korsak-Filowicz (z zwi\u0105zku tego zrodzi\u0142 si\u0119 jego syn Andrzej)13<\/sup>. Cytowany ju\u017c wcze\u015bniej Andrzej Danysz wspomina\u0142, \u017ce po upadku Powstania Warszawskiego, kiedy ukrywa\u0142 si\u0119 w Piastowie, Venulet pom\u00f3g\u0142 mu za\u0142atwi\u0107 now\u0105 kenkart\u0119 (tj. dokument to\u017csamo\u015bci wydawany przez niemieckie w\u0142adze)14<\/sup>, kt\u00f3ra zast\u0105pi\u0142a t\u0119 kt\u00f3r\u0105 straci\u0142 w powstaniu.<\/p>\n

Odnosz\u0105c si\u0119 do wspomnianych wydarze\u0144 w jednej ze swoich wypowiedzi przysz\u0142y farmakolog napisa\u0142: \u201ePolskie Pa\u0144stwo Podziemne, postawa spo\u0142eczna w czasie wojny,<\/em><\/p>\n

dowody bezinteresowno\u015bci akceptuj\u0105ce ofiar\u0119 z w\u0142asnego \u017cycia, to wszystko wynika\u0142o z jakiej\u015b idei, troski o wsp\u00f3lne dobro i my\u015blenia obywatelskiego\u201d15<\/sup>.<\/em><\/p>\n

Po zako\u0144czeniu dzia\u0142a\u0144 wojennych, w przeciwie\u0144stwie do os\u00f3b, kt\u00f3re zdecydowa\u0142y si\u0119 na opuszczenie zniewolonej Polski, b\u0105d\u017a do niej nie powr\u00f3ci\u0142y, pozosta\u0142 w kraju.<\/p>\n

Aczkolwiek wyjazd tych, \u201ekt\u00f3rzy (\u2026) widzieli co si\u0119 dzieje, mieli oczy otwarte i wyci\u0105gali wnioski\u201d16<\/sup> <\/em>rozumia\u0142. Co wi\u0119cej, nie zgadza\u0142 si\u0119 z ocen\u0105 takiego post\u0119powania wydan\u0105 przez Czes\u0142awa Mi\u0142osza, kt\u00f3ry stwierdzi\u0142, \u017ce \u201e(\u2026) w 1945 roku nie by\u0142o \u017cadnych danych, kt\u00f3re by mog\u0142y uzasadni\u0107 emigracj\u0119 jako akt polityczny, chyba, \u017ce kto\u015b nie chcia\u0142 rozmawia\u0107 trze\u017awo\u201d17<\/sup>. <\/em>W nawi\u0105zaniu do tego zdania Venulet wyrazi\u0142 \u201eg\u0142\u0119bok\u0105 nadziej\u0119\u201d, <\/em>\u017ce Mi\u0142osz<\/p>\n

\u201e\u017cartowa\u0142\u201d i podkre\u015bli\u0142, \u017ce zrozumia\u0142by autora tych s\u0142\u00f3w wy\u0142\u0105cznie wtedy, gdyby ten \u201emia\u0142 na my\u015bli wzgl\u0119dy uczuciowe, kt\u00f3re wielu nie pozwala\u0142y w 1945 roku \u2026 na pozostanie na zachodzie\u201d, <\/em>jednak\u017ce zaprzeczanie \u201eistnienia wzgl\u0119d\u00f3w politycznych uzasadniaj\u0105cych taki krok (\u2026) po Katyniu, do\u015bwiadczeniach Powstania Warszawskiego, po tym co dzia\u0142o si\u0119 w<\/em><\/p>\n

Polsce i wok\u00f3\u0142 spraw polskich w roku 1944 (\u2026), kt\u00f3re dla wielu ludzi, (\u2026), by\u0142y dostatecznym uzasadnieniem emigracji jako aktu politycznego<\/em>\u201d, wydawa\u0142o mu si\u0119 dziwne18<\/sup>.<\/p>\n

W kraju (w latach 1945-1947) kontynuowa\u0142 studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego w Krakowie19<\/sup>. Tutaj tak\u017ce uzyska\u0142 (w 1947 roku) dyplom lekarza medycyny, a jaki\u015b czas p\u00f3\u017aniej (tj. w 1948 roku) r\u00f3wnie\u017c doktorat z medycyny20<\/sup>. W 1953 roku uzyska\u0142 te\u017c specjalizacj\u0119 z chemii klinicznej, a w 1959 roku otrzyma\u0142 (w Akademii Medycznej w Warszawie) stopie\u0144 doktora habilitowanego.<\/p>\n

W tym czasie (tj. w latach 1946-1949) pracowa\u0142 jako m\u0142odszy, a nast\u0119pnie jako starszy asystent w Zak\u0142adzie Farmakologii Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego. Od 1949 do 1952 roku natomiast pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 zast\u0119pcy profesora farmakologii i farmakodynamiki na Wydziale Lekarskim i Farmaceutycznym Uniwersytetu Marii Curie-Sk\u0142odowskiej w Lublinie. W tym samym czasie (tj. w latach 1949 \u2013 1951) pracowa\u0142 na stanowisku kierownika Pracowni Farmakologicznej Instytutu Gru\u017alicy w Warszawie21<\/sup>.<\/p>\n

Stwierdzi\u0107 nale\u017cy, \u017ce jego kariera naukowa rozwija\u0142a si\u0119 dobrze, poniewa\u017c jako m\u0142ody lekarz i badacz uczestniczy\u0142 w licznych wyjazdach i sta\u017cach zagranicznych. W 1950 roku odby\u0142 czteromiesi\u0119czny sta\u017c w Zak\u0142adzie Farmakologii Uniwersytetu w Budapeszcie. W 1956 roku w celach naukowych przebywa\u0142 (przez dwa miesi\u0105ce) w Szwajcarii, a w 1957 roku (w ramach czteromiesi\u0119cznego stypendium naukowego) prowadzi\u0142 badania w Szkole Medycznej (School of Medcine) Uniwersytetu Londy\u0144skiego. Co wi\u0119cej, od 1953 do 1975 roku pe\u0142ni\u0142 te\u017c funkcj\u0119 kierownika Zak\u0142adu Farmakologii Instytutu Lek\u00f3w w Warszawie (zaanga\u017cowany by\u0142 w tym czasie, tj. w latach 1955-1956, \u201ew podyplomowe szkolenie lekarzy i farmaceut\u00f3w\u201d, <\/em>kszta\u0142c\u0105cych si\u0119 w Studium Szkolenia Podyplomowego)22<\/sup>.<\/p>\n

Z pocz\u0105tkiem lat 60-tych XX wieku, kiedy by\u0142 ju\u017c znanym i cenionym pracownikiem naukowym, nawi\u0105za\u0142 te\u017c wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z uniwersytetami zagranicznymi. I tak, w latach 1962- 1964 pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 profesora farmakologii Uniwersytetu w Damaszku23<\/sup>, a przez rok (od 1966<\/p>\n

do 1967 roku) tak\u017ce profesora farmakologii Uniwersytetu w Rabacie \u2013 w Maroko. Zdaniem niekt\u00f3rych badaczy przyczyni\u0142 si\u0119 tym samym \u201edo rozwoju maroka\u0144skiej farmacji<\/em>\u201d24<\/sup>.<\/p>\n

Z czasem, tj. w 1967 roku, zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c profesorem i doradc\u0105 do spraw usprawnienia szkolenia medycznego Siriraj Medical University w Bangkoku, w Tajlandii. Podczas pobytu w tym kraju \u015awiatowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaproponowa\u0142a mu by w wsp\u00f3\u0142pracy z ni\u0105 zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w opracowanie programu monitoringu lek\u00f3w. Prof. Venulet propozycj\u0119 przyj\u0105\u0142 i od 1968 roku (jako \u201esenior project oficer\u201d) odpowiedzialny by\u0142 za przygotowanie, \u201erozw\u00f3j i wszystkie aspekty tego projektu\u201d – pe\u0142ni\u0105c funkcj\u0119 kierownika Centrum Bada\u0144 Mi\u0119dzynarodowego Monitoringu Niepo\u017c\u0105danych Reakcji Polekowych \u015awiatowej Organizacji Zdrowia (Research Centre for International Monitoring of Adverse Reactions to Drugs WHO)25<\/sup>.<\/p>\n

Pocz\u0105tkowo, tj. w latach 1968-1970, projekt ten (tj. badania fazy pilota\u017cowej) prowadzony by\u0142 w Alexandrii, w USA – w stanie Virginia26<\/sup>. W tym czasie prof. Venulet skompletowa\u0142 dwunasto-osobowy zesp\u00f3\u0142 badawczy, z\u0142o\u017cony z naukowc\u00f3w (specjalizuj\u0105cych si\u0119 w farmakologii eksperymentalnej) pochodz\u0105cych z 10 pa\u0144stw – \u201eniewiele <\/em>[w\u00f3wczas] wiedz\u0105cych o zastosowaniu komputer\u00f3w, planuj\u0105cych i rozwijaj\u0105cych, prawie od podstaw, terminologi\u0119 powik\u0142a\u0144 polekowych i s\u0142ownik lek\u00f3w\u201d27<\/sup>, <\/em>kt\u00f3rzy prowadzili m. in.<\/p>\n

\u201eretrospektywne\u201d analizy zg\u0142oszonych przez dane o\u015brodki medyczne meldunk\u00f3w\/\u201esygna\u0142\u00f3w\u201d (cz\u0119sto niepe\u0142nych i \u201es\u0142abo udokumentowanych\u201d) informuj\u0105cych o niepo\u017c\u0105danych reakcjach (w tym r\u00f3wnie\u017c zgonach), kt\u00f3re wynika\u0142y z za\u017cycia danego leku. Nast\u0119pnie, w oparciu o przeprowadzone badania (analizy) przygotowywano komentarze (\u201eDrug Comments\u201d<\/em>), zestawienia i raporty28<\/sup>.<\/p>\n

W 1970 roku – w zwi\u0105zku z tym, \u017ce projekt ten zosta\u0142 pozytywnie oceniony przez Zgromadzenie Og\u00f3lne \u015awiatowej Organizacji Zdrowia i sta\u0142 si\u0119 jednym z wa\u017cnych zda\u0144 (program\u00f3w) WHO, podj\u0119to decyzj\u0119 aby dalsze badania w tym zakresie kontynuowane by\u0142y<\/p>\n

w Szwajcarii29<\/sup>. Tym samym prof. Venulet – \u201eodpowiedzialny za ca\u0142okszta\u0142t\u201d <\/em>tego projektu przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Genewy, gdzie kontynuowa\u0142 badania w latach 1970 \u2013 197530<\/sup>.<\/p>\n

Wyniki tych bada\u0144 opublikowa\u0142 m. in. w 1974 r., w artykule \u201eFrom experimental to social pharmacology \u2013 Natural history of pharmacology<\/em>\u201d31<\/sup>, \u201ew kt\u00f3rym dwa s\u0142owa<\/em><\/p>\n

<<epidemiologiczna farmakologia (farmakoepidemiologia)>>zosta\u0142y po raz pierwszy u\u017cyte razem<\/em>\u201d32<\/sup> (jego kolejne artyku\u0142y na ten temat ukaza\u0142y si\u0119 w 1978 i 1999 roku). Zdefiniowa\u0142 on tak\u017ce t\u0119 now\u0105 ga\u0142\u0105\u017a nauki jako dziedzin\u0119 \u201ezajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 wp\u0142ywem substancji czynnych biologicznie na populacje pozostaj\u0105ce w kontakcie z takimi substancjami, bez wzgl\u0119du na przyczyny takich kontakt\u00f3w \u2013 terapeutyczne lub przypadkowe, do\u015bwiadczalne lub wynikaj\u0105ce z lekozale\u017cno\u015bci\u201d33<\/sup>.<\/em><\/p>\n

W tym miejscu warto wspomnie\u0107 r\u00f3wnie\u017c o tym, \u017ce w trakcie wsp\u00f3\u0142pracy z WHO, przygotowywa\u0142 on tak\u017ce pierwsze \u201epionierskie\u201d analizy koszt\u00f3w niepo\u017c\u0105danych reakcji polekowych34<\/sup>.<\/p>\n

W latach 1975-1976 (po tym jak w\u0142adze PRL \u201enie wyrazi\u0142y zgody<\/em>\u201d na jego dalsz\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z \u015awiatow\u0105 Organizacj\u0105 Zdrowia35<\/sup>) prowadzi\u0142 te\u017c przez kilka miesi\u0119cy (jako visiting profesor) zaj\u0119cia z farmakologii klinicznej na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Genewskiego36<\/sup>. Szybko (tj. jeszcze w 1976 roku) otrzyma\u0142 jednak otrzyma\u0142 propozycj\u0119 obj\u0119cia funkcji kierownika intensywnego monitorowania dzia\u0142a\u0144 ubocznych lek\u00f3w w Ciba- Geigy, w Bazylei. W miejscu tym pracowa\u0142 przez kolejne 10 lat, tj. do 1986 roku37<\/sup>.<\/p>\n

Ma\u0142o znanym faktem z \u017cycia Jana Venuleta jest to, \u017ce w 1978 roku zosta\u0142 On tak\u017ce profesorem farmakologii Polskiego Uniwersytetu na Obczy\u017anie (PUNO) w Londynie38<\/sup>. Co wi\u0119cej, funkcj\u0119 t\u0119 sprawowa\u0142 do\u017cywotnio (tj. do momentu swojej \u015bmierci w 2011 roku).<\/p>\n

I tak, ju\u017c jesieni\u0105 1978 roku uczestniczy\u0142 on zar\u00f3wno w (zorganizowanej 14 pa\u017adziernika w Instytucie i Muzeum gen. W. Sikorskiego w Londynie) uroczystej inauguracji roku akademickiego PUNO39<\/sup>. A tak\u017ce (dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej), wraz z innymi profesorami polskiego pochodzenia zamieszka\u0142ymi w Szwajcarii, tj. prof. Tadeuszem Zawadzkim i prof. Andrzejem \u017baki – wybitnym archeologiem, w semestralnym sympozjum naukowym PUNO. Podczas kt\u00f3rego wyg\u0142osi\u0142 referat \u201eProblematyka dzia\u0142a\u0144 ubocznych lek\u00f3w\u201d40<\/sup>. <\/em>Po zako\u0144czeniu obrad (w tym samym dniu) uczestniczy\u0142 tak\u017ce, wraz z rektorem PUNO prof. dr hab. Tadeuszem Sulimirskim i innymi profesorami i docentami spoza Wielkiej Brytanii, w spotkaniu<\/p>\n

\u201ewalnego zebrania organizacyjnego Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Polskiego Uniwersytetu na Obczy\u017anie, zwo\u0142anego przez sympatyk\u00f3w <\/em>[tego] Uniwersytetu\u201d41<\/sup>; <\/em>dzia\u0142alno\u015b\u0107 kt\u00f3rego wspiera\u0142 p\u00f3\u017aniej przez kilkana\u015bcie lat.<\/p>\n

Pe\u0142ni\u0105c funkcj\u0119 profesora PUNO Jan Venulet zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 przede wszystkim w prace Komisji Przyrodniczo- Matematycznej42<\/sup>, kt\u00f3ra w latach 1981-1985 (z powodu nap\u0142ywu innych wybitnych pracownik\u00f3w naukowych z kraju i wyj\u0105tkowo du\u017cej liczby student\u00f3w, kt\u00f3rzy podj\u0119li decyzj\u0119 o opuszczeniu kraju po wprowadzeniu Stanu Wojennego) prowadzi\u0142a niezwykle aktywn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 badawczo-naukow\u0105. W tym czasie prof. Venulet, jako profesor zamiejscowy PUNO, prowadzi\u0142 na tej uczeni zaj\u0119cia z chemii i farmakologii43<\/sup>. Co wi\u0119cej, otoczy\u0142 on r\u00f3wnie\u017c opiek\u0105 naukow\u0105 studentki: El\u017cbiet\u0119 Monik\u0119 Skib\u0119, El\u017cbiet\u0119 Kondrack\u0105 i Krystyn\u0119 Kowal. Osoby te przygotowa\u0142y i obroni\u0142y pod jego kierunkiem swoje prace dyplomowe, na podstawie kt\u00f3rych uzyska\u0142y stopnie magistra nadane przez ten uniwersytet44<\/sup> (El\u017cbieta Monika Skiba obroni\u0142a si\u0119 w 1982 roku, El\u017cbieta Kondracka w 1983 r., a Krystyna Kowal w 1984 roku45<\/sup>).<\/p>\n

Dla ma\u0142ego PUNO obecno\u015b\u0107 i dzia\u0142alno\u015b\u0107 profesora Jana Venuleta, kt\u00f3ry pe\u0142ni\u0142 obowi\u0105zki promotora wymienionych, stanowi\u0142a pow\u00f3d do dumy. Z tego te\u017c m. in. wzgl\u0119du nazwisko profesora wymieniano cz\u0119sto w artyku\u0142ach prasowych informuj\u0105cych o osi\u0105gni\u0119ciach PUNO, a tak\u017ce w sprawozdaniach i informatorach tej uczelni46<\/sup>.<\/p>\n

W 1986 roku, po przej\u015bciu na emerytur\u0119, prof. Venulet zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 Rady Mi\u0119dzynarodowych Organizacji Medycznych i Przemys\u0142u Farmaceutycznego (CIOMS), z siedzib\u0105 w Genewie, w kt\u00f3rej (do 2000 roku) sprawowa\u0142 funkcj\u0119 starszego doradcy ds. bezpiecze\u0144stwa lek\u00f3w. Rok p\u00f3\u017aniej, tj. w 1987 roku, zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c cz\u0142onkiem komitetu redakcyjnego naukowego periodyku \u201eFarmakoekonomika\u201d47<\/sup>.<\/p>\n

Podsumowuj\u0105c dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukow\u0105 profesora Venuleta przypomnie\u0107 nale\u017cy, \u017ce (poza kwesti\u0105 dzia\u0142a\u0144 ubocznych lek\u00f3w, opracowywaniem i wprowadzaniem pierwszych metod standaryzacji w badaniach w tym zakresie i monitoringiem lek\u00f3w) w swoich badaniach skupia\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na problematyce: chemioterapii gru\u017alicy i farmakologii pirogen\u00f3w48<\/sup>.<\/p>\n

Wnioski ze swoich (wszelkich, wieloletnich i szerokich) bada\u0144 opublikowa\u0142 w ponad 250 publikacjach naukowych i popularno-naukowych (tj. w ksi\u0105\u017ckach, artyku\u0142ach i raportach).<\/p>\n

Warte zauwa\u017cenia jest te\u017c to, \u017ce do historii przeszed\u0142 nie tylko jako autor licznych artyku\u0142\u00f3w naukowych49<\/sup>, publikacji specjalistycznych i popularno-naukowych, np. prac: Wsp\u00f3\u0142czesne problemy farmakoterapii <\/em>(Warszawa 1956), Choroby, leki, ludzie <\/em>(Warszawa, 1960 ), czy pierwszej polskiej ksi\u0105\u017cki na temat niepo\u017c\u0105danych skutk\u00f3w za\u017cywania lek\u00f3w (Powik\u0142ania w leczeniu farmakologicznym, <\/em>Warszawa 1964), ale tak\u017ce jako publicysta. Jego teksty (g\u0142\u00f3wnie refleksje, wspomnienia, rozwa\u017cania etyczne i filozoficzne) ukazywa\u0142y si\u0119 m. in. w wydawanej w Szwajcarii \u201eNaszej Gazetce\u201d, a niekiedy tak\u017ce (aczkolwiek sporadycznie i przede wszystkim w formie list\u00f3w do redakcji) w paryskiej \u201eKulturze\u201d.<\/p>\n

Jan Venulet by\u0142 r\u00f3wnie\u017c cz\u0142onkiem wielu towarzystw naukowych, np. przez 8 lat (od 1952 do 1960 roku) zasiada\u0142 w zarz\u0105dzie Polskiego Towarzystwa Fizjologicznego. W 1961 r. zosta\u0142 doradc\u0105 naukowym Komisji Farmakopei Polskiej, a w latach 1961-1965 (a tak\u017ce od 1972 do 1974 roku) zwi\u0105zany by\u0142 z Komitetem Nauk Fizjologicznych Polskiej Akademii Nauk. By\u0142 te\u017c wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem i cz\u0142onkiem Polskiego Towarzystwa Farmakologicznego<\/p>\n

(1966-2011), Komitetu Wydawniczego \u201eActa Medica Polona\u201d (1986-2000), Senatu Mi\u0119dzynarodowego Towarzystwa Farmakologii Klinicznej (1981-2000), The New York Academii of Sciences (1987-2011), jak r\u00f3wnie\u017c cz\u0142onkiem zwyczajnym Towarzystwa Naukowego Warszawskiego (1999-2011)50<\/sup> i (od 1984 roku) cz\u0142onkiem Komitetu Wydawniczego \u201eInternational Journal of Clinical Pharmacology and Therapeutics\u201d. Co ciekawe, w 1991 roku zosta\u0142 tak\u017ce cz\u0142onkiem Komitetu Honorowego Redakcji S\u0142ownika Biograficznego Polonii \u015awiata w Pary\u017cu.<\/p>\n

Jak ju\u017c wcze\u015bniej wspomniano, by\u0142 on r\u00f3wnie\u017c spo\u0142ecznikiem, m.in. wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem charytatywnej organizacji \u201ePro Polonia\u201d, kt\u00f3ra przez jaki\u015b czas pomaga\u0142a rodakom w kraju (w tym, m. in. dzia\u0142aczom \u201eSolidarno\u015bci\u201d). Od 1987 do 2000 roku pe\u0142ni\u0142 tez funkcj\u0119 prezesa Stowarzyszenia Polskiego w Genewie, a w latach p\u00f3\u017aniejszych (a\u017c do momentu \u015bmierci) funkcj\u0119 honorowego prezesa tej organizacji.<\/p>\n

Wszechstronna dzia\u0142alno\u015b\u0107 prof. Venuleta zosta\u0142a dostrze\u017cona i uhonorowana. I tak, w 1982 roku otrzyma\u0142 on zar\u00f3wno Krzy\u017c Armii Krajowej51<\/sup>, jak i nagrod\u0119 Fundacji A. Jurzykowskiego w Nowym Yorku, kt\u00f3r\u0105 przyznano mu za szczeg\u00f3lny wk\u0142ad w mi\u0119dzynarodowe badania naukowe nad bezpiecze\u0144stwem lek\u00f3w52<\/sup>. Kilka lat wcze\u015bniej (w 1975 roku) odebra\u0142 te\u017c z\u0142oty medal Niemieckiej Izby Lekarskiej (za szczeg\u00f3lny wk\u0142ad w bezpiecze\u0144stwo lek\u00f3w)53<\/sup>, a w 1997 roku Krzy\u017c Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. Poza tym, jako jeden z dwudziestu najwybitniejszych lekarzy polskiego pochodzenia zamieszka\u0142ych za granic\u0105, otrzyma\u0142 r\u00f3wnie\u017c z\u0142oty medal \u201eMedicus Magnus\u201d – im. Alberta Schweitzera \u015awiatowej Akademii Medycyny (World Academy of Medeine)54<\/sup> , a tak\u017ce (w 2004 roku) dyplom Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego z wyrazami wdzi\u0119czno\u015bci dla \u017co\u0142nierza Powsta\u0144czych S\u0142u\u017cb Sanitarnych55<\/sup>. W listopadzie 2009 r. uhonorowany r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142 Medal Polskiej Akademii Nauk56<\/sup>.<\/p>\n

Ko\u0144cz\u0105c, doda\u0107 nale\u017cy, \u017ce w pami\u0119ci zapisa\u0142 si\u0119 nie on tylko jako \u201enaukowiec z wizj\u0105\u201d i \u015bwietny nauczyciel (okazuj\u0105cy \u201ewiele empatii m\u0142odszym kolegom<\/em>\u201d57<\/sup>), ale tak\u017ce jako cz\u0142owiek skromny58<\/sup> i otwarty – opowiadaj\u0105cy si\u0119 za wsp\u00f3\u0142prac\u0105 chrze\u015bcijan i \u017byd\u00f3w. W tym miejscu warto wspomnie\u0107, \u017ce by\u0142 on m. in. dobrym znajomym – dzia\u0142aj\u0105cej w \u015brodowisku Polonii Szwajcarskiej – siostry Dominiki Zaleskiej z zgromadzenia Si\u00f3str Notre Dame de Sion (uhonorowanej w 1995 roku przez Polsk\u0105 Rad\u0119 Chrze\u015bcijan i \u017byd\u00f3w mianem \u201ecz\u0142owieka pojednania\u201d59<\/sup>). Jak sam wspomina\u0142 przyja\u017a\u0144 ta mia\u0142a wa\u017cny wp\u0142yw na dzia\u0142alno\u015b\u0107 Stowarzyszenia Polskiego w Genewie, kt\u00f3rym przez wiele lat kierowa\u0142, poniewa\u017c kontakty z siostr\u0105 u\u0142atwia\u0142y dzia\u0142aczom tego Stowarzyszenia organizowanie spotka\u0144 z przedstawicielami r\u00f3\u017cnych wyzna\u0144 – m. in. Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego, np. abp. Henrykiem Muszy\u0144skim, ks. prof.<\/p>\n

J\u00f3zefem Tischnerem, ks. Stanis\u0142awem Musia\u0142em, itd. Przyczyni\u0142y si\u0119 one tak\u017ce do zorganizowania w 1993 roku – na Uniwersytecie we Fryburgu, sesji naukowej \u201e\u017bydzi w Polsce wczoraj i dzi\u015b\u201d (\u201cLes juifs en Pologne hier et aujourd’hui<\/em>\u201d)60<\/sup>.<\/p>\n

Podobnie jak jego ojciec \u2013 Franciszek, zwraca\u0142 on r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 na problematyk\u0119 etyki w nauce. Co znalaz\u0142o swoje odzwierciedlenie zar\u00f3wno w sporz\u0105dzanych przez niego raportach naukowych, jak i w stwierdzeniu, \u017ce kwestia oceny tego czy dany lek przyczynia si\u0119 do wyst\u0105pienia niepo\u017c\u0105danych reakcji (powik\u0142a\u0144) stanowi \u201enajbardziej kontrowersyjn\u0105 spraw\u0119 w rozwa\u017caniach nad bezpiecze\u0144stwem lek\u00f3w\u201d <\/em>61<\/sup>. Z tego te\u017c powodu, jak cz\u0119sto podkre\u015bla\u0142, badania dotycz\u0105ce bezpiecze\u0144stwa lek\u00f3w powinny by\u0107 prowadzone niezwykle rzetelnie i dok\u0142adne. Co wi\u0119cej, przed zastosowaniem danego leku nale\u017cy zawsze zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 \u201ena kwesti\u0119 balansu korzy\u015bci i szkodliwo\u015bci\u201d <\/em>ich zastosowania. Z tego te\u017c m. in. powodu nale\u017cy tak\u017ce zwr\u00f3ci\u0107 wi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 na monitoring \u201elek\u00f3w w krajach rozwijaj\u0105cych si\u0119 \u2013 przede wszystkim w zwi\u0105zku z patologiami w tych krajach\u201d62<\/sup>.<\/em><\/p>\n

Codzienne \u017cycie w zniewolonej Polsce \u2013 tj. w PRL, w kt\u00f3rej przez jaki\u015b czas przysz\u0142o mu \u017cy\u0107, ocenia\u0142 krytycznie. Jak twierdzi\u0142 mono- partyjna w\u0142adza PZPR \u201e(\u2026)przez sw\u00f3j cynizm i zak\u0142amanie, przez pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat umiej\u0119tnego prania m\u00f3zgu zostawi\u0142a w spadku<\/em><\/p>\n

takie szkody moralne, \u017ce ich odrabianie zajmie jeszcze wiele czasu\u201d63<\/sup>. <\/em>Z tego te\u017c (jak i z wielu innych) powod\u00f3w, o kt\u00f3rych wspomina\u0142 (m. in.) na \u0142amach swoich refleksji i list\u00f3w64<\/sup>, by\u0142 on zwolennikiem wprowadzenia we wszystkich szko\u0142ach zaj\u0119\u0107 z etyki. Fakt ten przypominany jest cz\u0119sto przez dyrekcj\u0119 Zespo\u0142u Szk\u00f3\u0142 Prywatnych w Nowym Targu – szko\u0142y, nad kt\u00f3r\u0105 obj\u0105\u0142 on (w 2008 roku) sw\u00f3j patronat65<\/sup>.<\/p>\n

Na stronie internetowej tej plac\u00f3wki wyeksponowano r\u00f3wnie\u017c przypisywane mu stwierdzenie: \u201eJe\u015bli kto\u015b wierzy i \u017cyje wed\u0142ug dekalogu, to cho\u0107 \u2013 cz\u0119sto jest niewierz\u0105cy mo\u017cna by\u0107 o niego spokojnym. Ale wszystkich pozosta\u0142ych nie mo\u017cna pozostawi\u0107 w <<pr\u00f3\u017cni etycznej>>\u201d66<\/sup>.<\/em><\/p>\n

Profesor Venulet zmar\u0142 21 sierpnia 2011 roku. Zosta\u0142 pochowany na Cmentarzu Ewangelicko-Augsburskim w Warszawie przy ulicy M\u0142ynarskiej67<\/sup>.<\/p>\n

PRZYPISY<\/h3>\n

1 Z. A. Judycki, Venulet Jan<\/em>, [w]: Polski Uniwersytet na Obczy\u017anie w Londynie. S\u0142ownik Biograficzny Pracownik\u00f3w Naukowych<\/em>, Londyn 2008, s. 98.<\/p>\n

2 A. Hulanicki, Jan Venulet (1921-2011), <\/em>[w]: Rocznik Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, nr 74, 2011,<\/p>\n

    \n
  1. 59; O wsp\u00f3lnej nauce z Janem Venulet w gimnazjum im. Miko\u0142aja Reja w Warszawie wspomina\u0142 Lucjan Wolanowski (przyjaciel Venuleta z czas\u00f3w szkolnych)\u2013 autor ksi\u0105\u017cki \u201eUpa\u0142 i gor\u0105czka<\/em>\u201d (1970).<\/li>\n<\/ol>\n

    3 J. Venulet, Odpowiedz \u201eKulturze\u201d, <\/em>[w]: \u201eNasza Gazetka\u201d, nr 7\/1999; Jan Venulet zak\u0142ada\u0142, \u017ce opublikowany w \u201eNaszej Gazetce\u201d tekst uka\u017ce si\u0119 de facto w paryskiej \u201eKulturze\u201d – jako jego odpowied\u017a na opublikowany w tym pi\u015bmie (w numerze 3\/618\/1999) artyku\u0142 A. K. Wr\u00f3blewskiego – \u201eR\u0119ka miljonopalca\u201d. W zwi\u0105zku z tym jednak, \u017ce redakcja \u201eKultury\u201d nie opublikowa\u0142a tej wypowiedzi, jego polemika zamieszczona zosta\u0142a w (wydawanym w Szwajcarii) polonijnym czasopi\u015bmie \u201eNasza Gazetka\u201d.<\/p>\n

    4 J. Venulet, Refleksje z perspektywy lat<\/em>, [w]: \u201eKultura\u201d, nr 1\/580-2\/581, Pary\u017c 1996, s. 113; tu cytat:<\/p>\n

    \u201e (\u2026) pod\u0142o\u017cem mojej odporno\u015bci na marksizm, mimo przedwojennego socjalizowania, by\u0142 dom rodzinny. M\u00f3j ojciec, profesor Wydzia\u0142u Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego by\u0142 cz\u0142owiekiem nadzwyczaj \u015bwiat\u0142ym, tolerancyjnym i o post\u0119powych przekonaniach. Patriota i zwolennik Pi\u0142sudskiego. Wyst\u0119powa\u0142 przeciwko ekscesom anty\u017cydowskim na uniwersytecie, przeciwstawia\u0142 si\u0119 gettu \u0142awkowemu w swojej sali wyk\u0142adowej, za co dosta\u0142 zgni\u0142ymi jajkami<\/em>\u201d.<\/p>\n

    5 Franciszek Venulet <\/strong>(1879-1967) by\u0142 lekarzem patologiem i fizjopatologiem, nauczycielem akademickim, profesorem uniwersytet\u00f3w w: Moskwie, Warszawie i w \u0141odzi. Wi\u0119cej na ten temat: Encyklopedia medyk\u00f3w<\/p>\n

    Powstania Warszawskiego, https:\/\/lekarzepowstania.pl\/tajne-studia-medyczne\/wykladowcy\/profesor-franciszek- venulet\/ ; data dost\u0119pu: 20 marca 2022; tak\u017ce: J. W. Guzek, Profesor Franciszek Venulet (1878-1967) w 15 rocznic\u0119 \u015bmierci, [w]: \u201eArchiwum Historii Medycyny\u201d, 1982, t. 45, z. 1-4, s. 27-39.<\/p>\n

    6 A. Hulanicki, Jan Venulet (1921-2011),<\/em>\u2026, op. cit., s. 59.<\/p>\n

    7 Prywatna Szko\u0142a Zawodowa dla Kszta\u0142cenia Pomocniczego Personelu Sanitarnego doc. Jana Zaorskiego \u2013 zwana \u201eSzko\u0142\u0105 Zaorskiego\u201d, uruchomiona zosta\u0142a 13 marca 1941 roku za zgod\u0105 Wydzia\u0142u Zdrowia m. st.<\/p>\n

    Warszawy i w porozumieniu z (prowadz\u0105cym tajne nauczanie) Uniwersytetem Warszawskim (UW). W szkole, kt\u00f3ra by\u0142a wa\u017cnym ogniwem Tajnego Wydzia\u0142u Lekarskiego UW \u2013 \u201edzia\u0142aj\u0105cego w oparciu o sie\u0107 uniwersyteckich klinki i szkolnictwo zawodowe, dopuszczone przez okupanta do prowadzenia jawnej dzia\u0142alno\u015bci czyli tzw. Szko\u0142\u0119 Zaorskiego\u201d <\/em>(cyt. za: P. Majewski, s. 476), zaj\u0119cia prowadzili przedwojenni pracownicy naukowi Wydzia\u0142u Lekarskiego UW i Uniwersytetu Ziem Zachodnich. Za: P. Majewski, Uniwersytet czasu wojny<\/em>, [w]: Dzieje Uniwersytetu Warszawskiego 1915-1945, <\/em>red. nauk. P. Majewski, Seria: Monumenta Universitatis Varsoviensis 1816 -2016, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2016, s. 478; tak\u017ce: M. Franz, T. Janicki, A. Magowska, Uniwersytet w czasie wojny 1939-1945<\/em>, Wydawnictwo naukowe UAM, Seria: Uniwersytet Pozna\u0144ski 1919-2019<\/em>, Pozna\u0144 2019, s. 65, 68, 101; te\u017c: E. Szanti\u0142\u0142o, Tajna dzia\u0142alno\u015b\u0107 Wydzia\u0142u Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego w latach 1939-1945<\/em>, [w]: Z dziej\u00f3w Uniwersytetu Warszawskiego<\/em>. Zeszyt tematyczny pod red. nauk. J. Kami\u0144skiej, \u201eKwartalnik Pedagogiczny\u201d, Rok LXII: 2017, nr 3 (245), s. 151-153.<\/p>\n

    8 M. Franz, T. Janicki, A. Magowska, Uniwersytet w czasie<\/em>\u2026, s. 75, 95; tak\u017ce: E. Szanti\u0142\u0142o, Tajna dzia\u0142alno\u015b\u0107 Wydzia\u0142u\u2026, <\/em>s. 155.<\/p>\n

    9 https:\/\/www.1944.pl\/archiwum-historii-mowionej\/andrzej-danysz,211.html;<\/a> data dost\u0119pu 4 kwietnia 2022 r.; Doda\u0107 nale\u017cy, \u017ce nauka w tej plac\u00f3wce chroni\u0142a tak\u017ce m\u0142odzie\u017c \u201eprzed wywozem na roboty, poniewa\u017c kszta\u0142ci\u0142a<\/em><\/p>\n

    <<personel pomocniczy>>niezb\u0119dny na miejscu\u201d. <\/em>Cyt. za: P. Majewski, Uniwersytet czasu wojny<\/em>,\u2026, s. 479.<\/p>\n

    10 https:\/\/www.1944.pl\/powstancze-biogramy\/jan-venulet,47111.html;<\/a> data dost\u0119pu 15 marca 2022.<\/p>\n

    11 J. Venulet, Z \u017ca\u0142obnej karty. \u015ap. Irena Kemp\u00f3wna-Zabie\u0142\u0142o (1920-2002), <\/em>[w]: \u201eNasza Gazetka\u201d, nr 4\/2002.<\/p>\n

    12 1944.pl\/powsta\u0144cze-biogramy\/jan-venulet.47111.html ; data dost\u0119pu 15 marca 2022.<\/p>\n

    13 Z tego zwi\u0105zku zrodzi\u0142 si\u0119 jego syn Andrzej Venulet, tak\u017ce lekarz \u2013 psychiatra. Jego drug\u0105 \u017con\u0105 zosta\u0142a (zmar\u0142a w 2020 roku) Barbara Wyszkowska, z kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 c\u00f3rk\u0119 Monik\u0119. A. Hulanicki, Jan Venulet (1921-2011)<\/em>,<\/p>\n

      \n
    1. 61.<\/li>\n<\/ol>\n

      14 https:\/\/www.1944.pl\/archiwum-historii…,<\/a> op. cit.; data dost\u0119pu 4 kwietnia 2022 r.<\/p>\n

      15 J. Venulet, Odpowiedz \u201eKulturze\u201d, <\/em>w: \u201eNasza Gazetka\u201d, nr 7\/1999.<\/p>\n

      16 J. Venulet, Refleksje z perspektywy lat<\/em>, [w]: \u201eKultura\u201d, nr 1\/580-2\/581, Pary\u017c 1996, s. 112.<\/p>\n

      17 Cz. Mi\u0142osz, Ksawery, Jane i inni<\/em>, [w]: \u201eKultura\u201d, nr 7\/502-8\/503, Pary\u017c 1989, s. 21<\/p>\n

      18 J. Venulet, List do redakcji \u201eKultury\u201d, <\/em>Thonex, 21 sierpnia 1989, [w]: \u201eKultura\u201d, 11\/506, Pary\u017c 1989, s. 158- 159.<\/p>\n

      19 A. Hulanicki, Jan Venulet (1921-2011)<\/em>, \u2026, op. cit., s. 59; U. Perkowska, Studenci Uniwersytetu<\/em><\/p>\n

      Jagiello\u0144skiego w latach 1945-1948\/49<\/em>, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, Krak\u00f3w 2001, s. 117.<\/p>\n

      20 A. Hulanicki, Jan Venulet (1921-2011)<\/em>,\u2026, op. cit., s. 59.<\/p>\n

      21 K. Dopiera\u0142a, Venulet Jan<\/em>, [w]: Encyklopedia polskiej emigracji i Polonii, <\/em>praca pod red. K. Dopiera\u0142y, Tom 5, S-\u017b, Oficyna Wydawnicza Kucharski, Toru\u0144 2005, s. 205; A. Hulanicki, Jan Venulet (1921-2011),\u2026, op. cit., <\/em>59.<\/p>\n

      22 A. Hulanicki, Jan Venulet (1921-2011),\u2026, op. cit., <\/em>60.<\/p>\n

      23 J. K. Py\u0142at, PUNO polski Uniwersytet na Obczy\u017anie, Londyn-Pu\u0142tusk 2010<\/em>, s. 78.<\/p>\n

      24 K. Adamkowski, Maroka\u0144ska farmacja<\/em>, w: \u201eAptekarz Poleski\u201d. Pismo Naczelnej Izby Aptekarskiej, nr 92 (70e), kwiecie\u0144 2014, s. 35.<\/p>\n

      25 E.R., Tw\u00f3rca programu \u015awiatowej Organizacji Zdrowia<\/em>, [w]: \u201ePuls\u201d. Miesi\u0119cznik Okr\u0119gowej Izby Lekarskiej<\/p>\n

      w Warszawie, nr 2004-01, stycze\u0144 2004, http:\/\/www.oil.org.pl\/xml\/oil\/oil68\/gazeta\/numery\/n2004\/n200401;<\/a> data dost\u0119pu: 26 marca 2022; na ten temat tak\u017ce: Profile of Jan Venulet<\/em>, \u201eUppsala Reports\u201d, April 2003, s. 14- 15; Jan Venulet 1921-2011. Obituary<\/em>, [w]: \u201eUppsala Reports\u201d, UR55, pa\u017adziernik 2011, s. 11;<\/p>\n

      26 Jan Venulet 1921-2011. Obituary<\/em>,\u2026op. cit., , s. 11; tak\u017ce: Z. A. Judycki, Venulet Jan<\/em>, [w]: Lekarze polskiego pochodzenia w \u015bwiecie<\/em>, Redakcja Informator\u00f3w Biograficznych, Kielce 2020, s. 107.<\/p>\n

      27 Tw\u00f3rca programu \u015awiatowej..<\/em>., op. cit.; Jan Venulet 1921-2011. Obituary<\/em>,\u2026op. cit., , s. 11.<\/p>\n

      28 Ibidem.<\/p>\n

      29 Jan Venulet 1921-2011. Obituary<\/em>,\u2026, op. cit., s. 11.<\/p>\n

      30 Jan Venulet 1921-2011. Obituary<\/em>,\u2026, op. cit., s. 11; tak\u017ce: J. Venulet, M. Helling-Borda, WHO\u2019s International drug monitoring the formative years, 1968-1975: preparatory, pilot and early operational phases<\/em>, [w]: \u201eDrug Safty\u201d, vol. 33, no 7, July 2010; Z. A. Judycki, Venulet Jan<\/em>, [w]: Lekarze polskiego pochodzenia\u2026, op. cit.<\/em>, s.<\/p>\n

      107.<\/p>\n

      31 J. Venulet, \u201eFrom experimental to social pharmacology \u2013 Natural history of pharmacology<\/em>\u201d, [w]: International Journal of Clinical Pharmacology 1974; 10, s. 203-205; Jan Venulet 1921-2011. Obituary<\/em>,\u2026, op. cit., s. 11.<\/p>\n

      32 Jan Venulet 1921-2011. Obituary<\/em>,\u2026, op. cit., s. 11.<\/p>\n

      33 Tw\u00f3rca programu\u2026, <\/em>op. cit.<\/p>\n

      34 WHO Chronicle, 1975; Jan Venulet 1921-2011. Obituary<\/em>,\u2026, op. cit., s. 11.<\/p>\n

      35 Jan Venulet 1921-2011. Obituary<\/em>,\u2026, op. cit., s. 11.<\/p>\n

      36 Ibidem.<\/p>\n

      37 A. Hulanicki, Jan Venulet (1921-2011), \u2026, s. 60.<\/p>\n

      38 J. K. Py\u0142at, PUNO Polski Uniwersytet\u2026<\/em>, op. cit., s. 70.<\/p>\n

      39 B. J. Jab\u0142o\u0144ski, Polski Uniwersytet na Obczy\u017anie<\/em>, [w]: \u201eTydzie\u0144 Polski\u201d, Londyn, 2 grudnia 1978;<\/p>\n

      40 Archiwum PUNO, Teczka TP PUNO w Szwajcarii, Korespondencja za lata 1977-1980<\/em>, Komunikaty na Sympozjum zg\u0142oszone z Danii i Szwajcarii<\/em>; Na ten temat tak\u017ce w: J. K. Py\u0142at, PUNO Polski\u2026<\/em>, op. cit., s. 70; Archiwum PUNO, A. Moskalowa, Sympozjum 15-go pa\u017adziernika 1978, Kr\u00f3tki protok\u00f3\u0142, <\/em>s. 1; B. J. Jab\u0142onski, Polski Uniwersytet na\u2026, op. cit.<\/em><\/p>\n

      41 B. J. Jab\u0142o\u0144ski, Polski Uniwersytet na\u2026, op. cit.<\/em><\/p>\n

      42 J. K. Py\u0142at, PUNO Polski<\/em>\u2026, op. cit., s. 77.<\/p>\n

      43 Informator Uniwersytecki PUNO<\/em>, Londyn 1983\/1984, s. 18.<\/p>\n

      44 J. K. Py\u0142at, PUNO Polski<\/em>\u2026, op. cit., s. 126; tak\u017ce: Archiwum PUNO, Tekst przem\u00f3wienia inauguracyjnego Rektora PUNO, wyg\u0142oszonego podczas uroczysto\u015bci rozpocz\u0119cia nowego roku akademickiego 1983\/1984<\/em>, s. 3; tak\u017ce: J. Gawenda, Polski Uniwersytet na Obczy\u017anie<\/em>, [w]: \u201eDziennik Polski i Dziennik \u017bo\u0142nierza\u201d, nr 85\/1984, s. 2.<\/p>\n

      45 El\u017cbieta Monika Skiba (c\u00f3rka prof. PUNO W\u0142adys\u0142awa Skiby \u2013 dziekana Komisji Wydzia\u0142owej Przyrodniczo- Matematycznej) uzyska\u0142a tytu\u0142 magistra nauk przyrodniczo-matematycznych w 1982 roku (obroni\u0142a prac\u0119 na temat: Investigation into the Cellular Mechanism of Secretions from the Murine Pars Intermedia<\/em>), El\u017cbieta Kondracka zosta\u0142a magistrem farmakologii w 1983 roku (temat pracy: Analityczne metody oznaczania trwa\u0142o\u015bci laktobionianu erytromycyny w p\u0142ynach infuzyjnych<\/em>), natomiast Krystyna Kowal w 1984 roku \u2013 otrzyma\u0142a tytu\u0142<\/p>\n

      magistra botaniki za prac\u0119: Wst\u0119pne badania chemiczne li\u015bci Pyracantha Coccinea Roem<\/em>. \u0179r\u00f3d\u0142o: \u201eInformator Uniwersytecki\u201d, Londyn 1983\/1984, s. 27; tak\u017ce: J. K. Py\u0142at, PUNO Polski Uniwersytet<\/em>\u2026, s. 250.<\/p>\n

      46 \u201eInformator Uniwersytecki\u201d, PUNO, Londyn 1983\/1984, s. 27.<\/p>\n

      47 A. Hulanicki, Jan Venulet (1921-2011), \u2026, s. 61.<\/p>\n

      48 Z. A. Judycki, Venulet Jan<\/em>, [w]: Lekarze polskiego pochodzenia\u2026, op. cit., s. 107.<\/p>\n

      49 Nowe pogl\u0105dy na dzia\u0142anie lek\u00f3w<\/em>, Pa\u0144stwowy Zak\u0142ad Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1956, Seria: Biblioteczka Farmaceuty, nr 7; i wiele innych.<\/p>\n

      50 Z. A. Judycki, Venulet Jan<\/em>, [w]: Lekarze polskiego pochodzenia\u2026, op. cit., s. 107.<\/p>\n

      51 Z. A. Judycki, Venulet Jan<\/em>, [w]: Polski Uniwersytet na<\/em>\u2026, s. 99.<\/p>\n

      52 W ramach 19 edycji Nagrody Jurzykowskiego wyr\u00f3\u017cniono w\u00f3wczas 10 os\u00f3b, w tym o\u015bmiu intelektualist\u00f3w (pisarzy i artyst\u00f3w) i dw\u00f3ch naukowc\u00f3w. \u201eMa\u0142a Polska. Dodatek niezale\u017cny\u201d, rok I, nr 1, 2 lutego 1983 r., Krak\u00f3w; tak\u017ce: Z. A. Judycki, Venulet Jan<\/em>, [w]: Polski Uniwersytet na\u2026, s. 99.<\/p>\n

      53 Z. A. Judycki, Venulet Jan<\/em>, [w]: Lekarze polskiego\u2026<\/em>, op. cit., s. 107.<\/p>\n

      54 \u201eGazeta lekarska\u201d, nr 7-8 (174-175), lipiec-sierpie\u0144 2005, s. 13; tak\u017ce: Z. A. Judycki, Venulet Jan<\/em>, w: Polski Uniwersytet na\u2026, s. 99.<\/p>\n

      55 A. Hulanicki, Jan Venulet (1921-2011), <\/em>\u2026, s. 60.<\/p>\n

      56 Medal PAN dla prof. Venuleta<\/em>, [w]: \u201eKronika akademicka\u201d, FA01\/2010, wersja elektroniczna: https:\/\/prenumeruj.forumakademickie.pl\/fa\/2010\/01\/kronika-akademicka-fa-012010\/; data dost\u0119pu 12 kwietnia 2022.<\/p>\n

      57 Jan Venulet 1921-2011. Obituary\u2026, op. cit., <\/em>s. 11.<\/p>\n

      58 Ibidem.<\/p>\n

      59 J. Venulet, \u015ap. Siostra Dominika Zaleska (1918-2002), <\/em>[w]: \u201eNasza Gazetka\u201d, nr 4\/2002; tak\u017ce: J. Venulet,<\/p>\n

      Wspomnienie o siostrze Dominice Zaleskiej (1918-2002<\/em>), prchiz.pl\/dominika-zaleska<\/p>\n

      60 Ibidem.<\/p>\n

      61 Jan Venulet 1921-2011. Obituary\u2026, op. cit., <\/em>s. 11; Przytoczony w tym dokumencie cytat zaczerpni\u0119ty zosta\u0142 z: Uppsala Reports in 2003 (UR22); Cytat ten wykorzystano tak\u017ce w artykule: Tw\u00f3rca programu \u015awiatowej<\/em>\u2026, op. cit.<\/p>\n

      62 Tw\u00f3rca programu \u015awiatowej<\/em>\u2026; op. cit.; Profile of Jan Venulet<\/em>, Uppsala Reports, April 2003, s. 14-15.<\/p>\n

      63 J. Venulet, Odpowiedz \u201eKulturze\u201d, <\/em>\u2026, op. cit.<\/p>\n

      64 J. Venulet, Gar\u015b\u0107 wspomnie\u0144 i kilka refleksji<\/em>, Genewa-Otwock, 2004.<\/p>\n

      65 Wybitny farmaceuta-patronem szko\u0142y<\/em>, https:\/\/www.nowytarg.pl\/news.php?cod=2422;<\/a> data dost\u0119pu: 26 marca 2022.<\/p>\n

      66 Patron szko\u0142y- prof. Dr hab. Jan Venulet<\/em>, [na]: https:\/\/www.nowytarg.edu.pl\/nasz-patron;<\/a> data dost\u0119pu: 13 kwietnia 2022.<\/p>\n

      67 Z. A. Judycki, Venulet Jan<\/em>, [w]: Polski Uniwersytet na<\/em>\u2026, s. 98.<\/p>\n

      \u00a0<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      dr hab. Joanna Py\u0142at Jan Venulet (ps. \u201cWir\u201d) – jako tw\u00f3rca \u201emi\u0119dzynarodowego programu monitorowania lek\u00f3w \u015awiatowej Organizacji Zdrowia\u201d, \u017co\u0142nierz Armii Krajowej i spo\u0142ecznik, [w]: Ex Cathedra. Polscy profesorowie na wy\u017cszych uczelniach w Austrii, Niemczech i Szwajcarii, XXIII Mi\u0119dzynarodowe Sympozjum Biografistyki Polonijnej. Referaty sympozjalne pod red. J. Gmitruka, Z. Judyckiego, T. Skoczka, Warszawa-Wiede\u0144 2022, s. […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":2277,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[114,72,67],"tags":[],"class_list":["post-2275","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-lekarze","category-naukowcy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2275","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2275"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2275\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4541,"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2275\/revisions\/4541"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2277"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2275"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2275"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2275"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}