{"id":4521,"date":"2023-02-17T12:03:20","date_gmt":"2023-02-17T11:03:20","guid":{"rendered":"http:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/?p=4521"},"modified":"2023-02-17T12:19:02","modified_gmt":"2023-02-17T11:19:02","slug":"okulary-traugutta-upamietnienie-obchodow-160-rocznicy-powstania-styczniowego","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/okulary-traugutta-upamietnienie-obchodow-160-rocznicy-powstania-styczniowego\/","title":{"rendered":"\u201eOkulary Traugutta\u201d \u2013 upami\u0119tnienie obchod\u00f3w 160. Rocznicy Powstania Styczniowego"},"content":{"rendered":"
\"image_pdf\"POBIERZ PDF<\/span><\/a>\"image_print\"<\/a><\/div>

\"\"<\/a>22 stycznia zainicjowane zosta\u0142y obchody 160. rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego. Powstanie zrodzi\u0142o si\u0119 z buntu przeciwko opresji zaborcy rosyjskiego, z pragnienia oraz potrzeby odzyskania wolno\u015bci i niepodleg\u0142o\u015bci Ojczyzny. Chocia\u017c po tym zrywie pozosta\u0142y zgliszcza, prze\u015bladowania, egzekucje dow\u00f3dc\u00f3w i uczestnik\u00f3w walk wieszanych na szubienicach, \u201erozstrzelanych u s\u0142upa\u201d. Chocia\u017c po 1,5 walkach ci, kt\u00f3rzy chwycili za bro\u0144 do\u015bwiadczali okrucie\u0144stwa zsy\u0142ki, konfiskaty maj\u0105tk\u00f3w, to \u201emoskiewski demon nie zniszczy\u0142 ducha narodu\u201d. Pogr\u0105\u017ceni w \u017ca\u0142obie, zdziesi\u0105tkowani, obolali, ale nie z\u0142amani Polacy z wielkim pietyzmem \u00a0otaczali wszelkie pami\u0105tki po powstaniu. Jedn\u0105 z nich by\u0142y okulary Traugutta. Jeszcze b\u0119dac w szkole pami\u0119tamy, \u017ce po nich rozpoznawali\u015bmy \u00a0na fotografii ostatniego dyktatora powstania, genera\u0142a Romualda Traugutta, \u00a0straconego przez Rosjan na Cytadeli w Warszawie.<\/p>\n

W czasie II wojny \u015bwiatowej okulary wraz z ich kustoszem przesz\u0142y tu\u0142aczk\u0119 przez \u015bwiat\u00a0 – Syberi\u0119, Japoni\u0119, USA, Meksyk i dotar\u0142y\u00a0 do Anglii, gdzie sta\u0142y si\u0119 eksponatem w polskim muzeum w Fawley Court. \u00a0\u00a0\u00a0Znalaz\u0142y si\u0119 tam dzi\u0119ki o. J\u00f3zefowi\u00a0 Jarz\u0119bowskiemu, za\u0142o\u017cycielowi muzeum oraz wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielowi Polskiego Gimnazjum M\u0119skiego im. Bo\u017cego Mi\u0142osierdzia w\u0142a\u015bnie w Fawley Court.<\/p>\n

J\u00f3zef Jarz\u0119bowski by\u0142 ksi\u0119dzem, marianinem, wspania\u0142ym pedagogiem, historykiem, uczonym, bibliofilem. Fawley Court sta\u0142o si\u0119 centrum edukacji i kultury, swoistym sanktuarium, w kt\u00f3rym dzi\u0119ki muzeum chroniono pami\u0119\u0107 o historii Polski i historii \u201epolskiego wychod\u017astwa niepodleg\u0142o\u015bciowego\u201d, a tak\u017ce polskich warto\u015bci.<\/p>\n

Szczeg\u00f3lnym przedmiotem zainteresowa\u0144 historycznych o. J\u00f3zefa Jarz\u0119bowskiego\u00a0 by\u0142o Powstanie Styczniowe. Eksponowane\u00a0 w muzeum okulary Traugutta porusza\u0142y serca i inspirowaly do nauki historii; by\u0142y cichym \u015bwiadkiem tragicznych wydarze\u0144, \u00a0przyczynkiem do poznania \u00a0os\u00f3b i wydarze\u0144, kt\u00f3re wstrz\u0105sn\u0119\u0142y Polsk\u0105 i Polakami w styczniu 1863r. Muzeum nazwane p\u00f3\u017aniej im. o. J\u00f3zefa Jarz\u0119bowskiego w Fawley Court, utworzone zosta\u0142o z my\u015bl\u0105 o m\u0142odym pokoleniu Polak\u00f3w, dla kt\u00f3rych domem sta\u0142a si\u0119 po 1945 roku Wielka Brytania.<\/p>\n

J\u00f3zef Jarz\u0119bowski jako wnuk powsta\u0144ca i zes\u0142a\u0144ca na Sybir poznawa\u0142 histori\u0119 z do\u015bwiadczenia rodzinnego. Kolekcjonowal materialy zwi\u0105zane z wydarzeniem. Wielk\u0105 czci\u0105 otacza\u0142 pami\u0119\u0107 o dyktatorze generale Melchiorze Langiewiczu, kt\u00f3ry w roku 1865 zmuszony by\u0142 opu\u015bci\u0107 Polsk\u0119. Nast\u0119pnie przez Szwajcari\u0119 przyby\u0142 do Anglii i do\u0142\u0105czy\u0142 do emigracji politycznej – Ogniska Rewolucjonist\u00f3w Polskich. W tym kraju o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Angielk\u0105, jednak\u017ce zmar\u0142 w Turcji. Zosta\u0142 pochowany na angielskim cmentarzu Wojny Krymskiej \u00a0w Konstantynopolu.<\/p>\n

Wielu wychod\u017ac\u00f3w, kt\u00f3rzy przeszli bolesn\u0105 Odysej\u0119 Polak\u00f3w podczas II wojny \u015bwiatowej r\u00f3wnie\u017c widzia\u0142o w losach gen. Langiewicza odbicie prze\u017cy\u0107 swoich oraz wsp\u00f3\u0142towarzyszy i ich rodzin.<\/p>\n

J\u00f3zef Jarz\u0119bowski troskliwie gromadzi\u0142 dokumenty, r\u0119kopisy, czasopisma, ryciny i druki zwi\u0105zane z Powstaniem Styczniowym. \u00a0Zbiera\u0142 \u015blady uczu\u0107 powstanc\u00f3w, ich my\u015bli, odtwarza\u0142 oblicze ich ducha. Troszczy\u0142 si\u0119, aby wszystkiego nie poch\u0142on\u0105\u0142 czas.\u00a0 Z odch\u0142ani niepami\u0119ci wydobywa\u0142 szczeg\u00f3\u0142y wydarze\u0144 i komponowa\u0142 je w ca\u0142o\u015b\u0107. Swoj\u0105 wiedz\u0119 przekazywa\u0142 uczniom na lekcjach historii oraz w prasie i podczas wyst\u0105pie\u0144. W setn\u0105 rocznic\u0119 \u015bmierci Romualda Traugutta wyg\u0142osi\u0142 mow\u0119 w ko\u015bciele pw. Andrzeja Boboli , kt\u00f3ra by\u0142a transmitowana na ca\u0142y \u015bwiat przez radio Wolna Europa.<\/p>\n

W stulecie powstania roku 1863 powstala antologia M\u00f3wi\u0105 ludzie roku 1863<\/em> opracowana w ca\u0142o\u015bci przez o. J\u00f3zefa Jarz\u0119bowskiego. W\u015br\u00f3d opublikowanych w\u00f3wczas po raz pierwszy materia\u0142\u00f3w na uwag\u0119 zas\u0142uguj\u0105 m.in. urywki z pami\u0119tnika ks. Karola Mikoszewskiego, listy i protoku\u0142y s\u0105dowe, sprawy porucznika artylerii, kt\u00f3ry zrzuci\u0142 mundur rosyjski, szereg wspomnie\u0144 z walk i z zes\u0142ania \u017co\u0142nierzy roku 1863, listy przyw\u00f3dc\u00f3w powstania, relacje \u015bwiadk\u00f3w o ostatnich chwilach \u017cycia i egzekucji cz\u0142onkow Rz\u0105du Narodowego na Cytadeli.<\/p>\n

Jarz\u0119bowski podkre\u015bla\u0142 rol\u0119 katolicyzmu i duchowie\u0144stwa katolickiego w wypadkach roku 1863, rol\u0119 na og\u00f3\u0142 nie docenian\u0105.<\/p>\n

Do wydarze\u0144 roku 1863 nawi\u0105zywa\u0142a te\u017c m. in. tw\u00f3rczo\u015b\u0107 polskich poet\u00f3w, np. w wierszu C. K. Norwida Encyklika obl\u0119\u017conego<\/em> napisanego w okresie wybuchu Powstania w 1863 r., a tak\u017ce w jego li\u015bcie, w kt\u00f3rym poeta wspomina\u0142 co sta\u0142o si\u0119 z jego bratem:\u00a0 Brat m\u00f3j Xawery Norwid, wybrany ludu Warszawskiego, zbity kolbami bagnet\u00f3w Moskiewskich pod o\u0142tarzem \u015bw. Jana, wtr\u0105cony potem do wi\u0119zienia, kiedy t\u0142umami wypychano ich z twierdzy po kilku dniach, odpowiedzia\u0142: \u201e-chc\u0119 by\u0107 s\u0105dzony, a popychany i z \u0142aski wypuszczany nie wyjd\u0119 z wi\u0119zienia \u2013 i zostal w twierdzy, co dalej \u2013 to B\u00f3g wie jeden\u201d.<\/em><\/p>\n

J. Jarz\u0119bowski przytacza list Romualda Traugutta do narodu angielskiego. Tam czytamy: Wrogowie nasi usi\u0142uj\u0105 zdusi\u0107 krwi\u0105 nasz ruch, oczernia\u0107 go najbardziej bezecnymi k\u0142amstwami, i kalumniami, zapewniaj\u0105c, \u017ce ruch ju\u017c dziesi\u0119\u0107kro\u0107 razy jest wykorzeniony, dzisi\u0119ciokro\u0107 st\u0142umiony.\u00a0 A tymczasem on trwa, on nie zosta\u0142 pokonany i nie b\u0119dzie nim, dop\u00f3ki w Polsce s\u0105 Polacy, bo nar\u00f3d nasz woli raczej zag\u0142ad\u0119 ni\u017c niewol\u0119.\u00a0 I podtrzymywa\u0107 t\u0119 walk\u0119 b\u0119dziemy a\u017c do ko\u0144ca.\u00a0 Pozostawimy \u015bwiatu pami\u0119\u0107 o narodzie, kt\u00f3ry po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 dla swoich obowi\u0105zk\u00f3w i dla sprawy cywilizacji. <\/em><\/p>\n

Unikalne s\u0105 te\u017c listy syberyjskie ojca J\u00f3zefa Konrada Korzeniowskiego do Jana i Gabrieli Zg\u00f3rskich o doli zes\u0142anc\u00f3w. \u00a0Apollo Korzeniowski pisze: (… ) Co jest Wo\u0142ogda? (\u2026) Wo\u0142ogda\u00a0 jest to wielkie, trzywarstwowe b\u0142oto, na kt\u00f3rym w r\u00f3wnoleg\u0142ych i krzy\u017cuj\u0105cych si\u0119 liniach rzucone s\u0105 k\u0142adki z drzewa; wszystkie zgni\u0142e, chwiej\u0105ce si\u0119 pod nogami; jest to jedyny \u015brodek komunikacji tuziemc\u00f3w. (\u2026) Klimat dzieli si\u0119 na dwie pory roku: bia\u0142\u0105 zim\u0119i zielon\u0105 zim\u0119. Bia\u0142a trwa dziewi\u0119\u0107 i p\u00f3\u0142 miesi\u0119cy, zielona dwa i p\u00f3\u0142 (\u2026) Wzi\u0105\u0142em ze sob\u0105 troch\u0119 ziemi rodzinnej-ojczystej, to \u015bmier\u0107 mi\u0119 nie straszy, gdy\u017c przynajmniej tutejsza ziemia trupich oczu mych i serca nie dotknie. Zreszt\u0105 wygnanie uwa\u017camy nie jako kar\u0119, ale jako now\u0105 faz\u0119 i posta\u0107 s\u0142u\u017cby krajowi.\u00a0 Dla nas kary by\u0107 nie mo\u017ce, bo\u015bmy niewinni.<\/em> Dalsza tre\u015b\u0107 list\u00f3w jest przejmuj\u0105ca, m\u00f3wi \u00a0o chorobach, g\u0142odzie, t\u0119skoncie. Podobne w tre\u015bci odnajdujemy te\u017c w listach innych zes\u0142a\u0144c\u00f3w.<\/p>\n

Antologia M\u00f3wi\u0105 ludzie roku 1863<\/em> zawiera te\u017c fotografie i litografie pochodz\u0105ce ze zbior\u00f3w o. J\u00f3zefa Jarz\u0119bowskiego, przy czym niekt\u00f3re z nich by\u0142y po raz pierwszy w tej ksi\u0105\u017cce reprodukowane.<\/p>\n

Ciekawostk\u0105 by\u0142o umieszczenie sze\u015bciu reprodukcji karton\u00f3w Grottgera z cyklu \u201eWarszawa II\u201d znajduj\u0105cego sie w zbiorach Victoria i Albert Museum w Londynie.<\/p>\n

Tak wi\u0119c poczynaj\u0105c od przewiezionych przez\u00a0 ca\u0142\u0105 tulaczk\u0119 wojenn\u0105 okular\u00f3w Traugutta o. J\u00f3zef Jarz\u0119bowski nieustannie szuka\u0142 i przechowywa\u0142 \u015bwiadectwa historii Polski, aby s\u0142u\u017cy\u0142y potomnym.<\/p>\n

\u00a0W 160. rocznic\u0119 wybuchu Powstania Styczniowego warto \u00a0przytoczy\u0107 s\u0142owa o. J\u00f3zefa Jarz\u0119bowskiego ze wst\u0119pu do cytowanej powy\u017cej antologii: M\u00f3wi\u0105 ludzie roku 1863<\/em>.\u00a0 Autor wierzy, \u017ce \u00a0karty antologii b\u0119d\u0105 dla nas<\/em> \u0142\u0105cznikiem przerzuconym przez stulecie. Ho\u0142dem dla krwi ofiarnej dziad\u00f3w.\u00a0 I nauk\u0105, kt\u00f3r\u0105 historia dawa\u0107 zwyk\u0142a\u201d.<\/em><\/p>\n

Co si\u0119 sta\u0142o z okularami Traugutta?<\/p>\n

No c\u00f3\u017c. Nie ma ju\u017c polskiego Fawley Court. Nie ma muzeum. Mo\u017cemy jednak wybra\u0107 si\u0119 na ich poszukiwanie, aby odszuka\u0107 ogniwo, kt\u00f3re z\u0142\u0105czy w jedno – dzieje Polski i Polak\u00f3w w Kraju i poza jego granicami przywracaj\u0105c pami\u0119\u0107 o tych, kt\u00f3rzy walczyli o woln\u0105 Polsk\u0119, i tych, kt\u00f3rzy dbali o trwa\u0142\u0105 o nich pami\u0119\u0107.<\/p>\n

Mgr Beata Howe<\/em><\/strong><\/p>\n

Zak\u0142ad Dydaktyki Polonijnej<\/em><\/strong><\/p>\n

PUNO<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

22 stycznia zainicjowane zosta\u0142y obchody 160. rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego. Powstanie zrodzi\u0142o si\u0119 z buntu przeciwko opresji zaborcy rosyjskiego, z pragnienia oraz potrzeby odzyskania wolno\u015bci i niepodleg\u0142o\u015bci Ojczyzny. Chocia\u017c po tym zrywie pozosta\u0142y zgliszcza, prze\u015bladowania, egzekucje dow\u00f3dc\u00f3w i uczestnik\u00f3w walk wieszanych na szubienicach, \u201erozstrzelanych u s\u0142upa\u201d. Chocia\u017c po 1,5 walkach ci, kt\u00f3rzy chwycili za […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4527,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[114,81],"tags":[],"class_list":["post-4521","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-historia-i-cele-szkolnictwa-polonijnego"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4521","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4521"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4521\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4529,"href":"http:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4521\/revisions\/4529"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4527"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4521"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4521"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4521"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}