{"id":4006,"date":"2023-01-06T12:36:16","date_gmt":"2023-01-06T11:36:16","guid":{"rendered":"http:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/?p=4006"},"modified":"2023-01-27T10:02:01","modified_gmt":"2023-01-27T09:02:01","slug":"historia-pomnika-katynskiego-w-kirkcaldy-w-szkocji","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/historia-pomnika-katynskiego-w-kirkcaldy-w-szkocji\/","title":{"rendered":"Historia Pomnika Katy\u0144skiego w Kirkcaldy, w Szkocji"},"content":{"rendered":"
\"image_pdf\"POBIERZ PDF<\/span><\/a>\"image_print\"<\/a><\/div>

Joanna Py\u0142at, Historia Pomnika Katy\u0144skiego w Kirkcaldy, w Szkocji<\/strong><\/h3>\n

Pomnik stanowi\u0105cy \u201eprostopadle stoj\u0105c\u0105 granitow\u0105 p\u0142yt\u0119\u201d (wa\u017c\u0105c\u0105 6 ton) z umieszczonym na niej krzy\u017cem i napisem \u201eKaty\u0144 1940\u201d ods\u0142oniony zosta\u0142 w 1978 roku (w parku) przed Domem Polskim \u2013 Domem Kombatanta (Bennochy House) przy Bennochy Road, w Kirkcaldy, w Szkocji.<\/p>\n

Inicjatorami i fundatorami pomnika byli kombatanci\u00a0 – cz\u0142onkowie Ko\u0142a Stowarzyszenia Polskich Kombatant\u00f3w (SPK) nr 50 im. Gen. Stanis\u0142awa Maczka z Kirkcaldy[1]<\/a>, opiekuj\u0105cy si\u0119 (funkcjonuj\u0105c\u0105 w Domu Kombatanta) Sal\u0105 Pami\u0119ci Pierwszej Dywizji Pancernej.<\/p>\n

Uroczystego po\u015bwi\u0119cenia i ods\u0142oni\u0119cia pomnika dokona\u0142 – 13 kwietnia 1978 roku \u2013 by\u0142y \u017co\u0142nierz Armii Polskiej na Wschodzie, historyk i profesor Polskiego Uniwersytetu na Obczy\u017anie[2]<\/a> (tak\u017ce za\u0142o\u017cyciel Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczy\u017anie) Leon Koczy. Stosowne przem\u00f3wienie wyg\u0142osi\u0142 za\u015b \u00f3wczesny prezes Stowarzyszenia Polskich Kombatant\u00f3w J. Korablowski, kt\u00f3ry przypomnia\u0142 zebranym okoliczno\u015bci bestialskiego mordu dokonanego przez Sowiet\u00f3w na polskich oficerach wiosn\u0105 1940 roku i szerzonego przez Zwi\u0105zek Sowiecki k\u0142amstwa katy\u0144skiego[3]<\/a>. \u00a0Tego dnia w tej niezwykle podnios\u0142ej i istotnej dla polskiej spo\u0142eczno\u015bci uroczysto\u015bci uczestniczyli tak\u017ce wa\u017cni go\u015bcie, w tym m. in. pose\u0142 do parlamentu Harry Gourlayen i sir George Sharpen.<\/p>\n

W dniu tym tak\u017ce, w Ko\u015bciele Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny (St. Mary) w Kirkcaldy, odprawione zosta\u0142o tak\u017ce uroczyste nabo\u017ce\u0144stwo upami\u0119tniaj\u0105ce wszystkie ofiary ludob\u00f3jstwa\u00a0 katy\u0144skiego[4]<\/a>.<\/p>\n

Kilkana\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej znaczenie \u00a0(jednego z pierwszych Pomnik\u00f3w Katy\u0144skich w Wielkiej Brytanii[5]<\/a> – starszy o dwa lata, by\u0142 ods\u0142oni\u0119ty we wrze\u015bniu 1976 roku, Pomnik Katy\u0144ski w Londynie) jeszcze wzros\u0142o, poniewa\u017c w 1990 roku (w podstawie pomnika) pochowano urn\u0119 z ziemi\u0105 przywiezion\u0105 do Kirkcaldy z miejsca ka\u017ani.<\/p>\n

Do dzisiaj pomnik ten, jak i Dom Polski w Kirkcaldy, stanowi\u0105 wa\u017cne punkty na mapie miejsc polskich poza granicami kraju.<\/p>\n

 <\/p>\n

[1]<\/a> Polonia Zagraniczna. Pomnik Katy\u0144ski w Kirkcaldy<\/em>, [w]: \u201eLud\u201d. Tygodnik Katolicki Spo\u0142eczno-Kulturalny, Kurytyba, 31 pa\u017adziernika 1978 r., s. 5.<\/p>\n

[2]<\/a> Wi\u0119cej na temat historii PUNO szukaj w: J. Py\u0142at, PUNO Polski Uniwersytet na Obczy\u017anie<\/em>, Londyn-Pu\u0142tusk 2010.<\/p>\n

[3]<\/a> Na temat k\u0142amstwa katy\u0144skiego, m. in. w: Wp\u0142yw Polonii ameryka\u0144skiej na postaw\u0119 Stan\u00f3w Zjednoczonych wobec Zbrodni Katy\u0144skiej<\/em>, [w]: Rola Polonii USA w kszta\u0142towaniu relacji polsko-ameryka\u0144skich w XX i XXI wieku<\/em>, praca pod red. W. Gli\u0144skiego, Warszawa-Orchard Lake 2020, s. 409-450, na: https:\/\/srbnp.pl\/images\/docs\/Rola_Polonii_202010.pdf<\/p>\n

[4]<\/a> Polonia Zagraniczna. Pomnik Katy\u0144ski w Kirkcaldy<\/em>, [w]: \u201eLud\u201d. Tygodnik Katolicki Spo\u0142eczno-Kulturalny, Kurtyba, 31 pa\u017adziernika 1978 r., s. 5; O ods\u0142oni\u0119ciu pomnika wspomina tak\u017ce: T. Kondracki, Obchody \u015bwi\u0105t pa\u0144stwowych w dzia\u0142alno\u015bci Stowarzyszenia Polskich Kombatant\u00f3w w Wielkiej Brytanii<\/em>, [w]: \u201eDzieje Najnowsze\u201d, Rocznik LI \u2013 2019, 2, s. 99.<\/p>\n

[5]<\/a> Prac\u0119 na temat lokalizacji \u201ePomnik\u00f3w Katy\u0144skich\u201d, tablic, replik, stylizacji obraz\u00f3w i innych upami\u0119tnie\u0144 ofiar ludob\u00f3jstwa katy\u0144skiego na \u015bwiecie napisa\u0142a dr Alina Siomkaj\u0142o. Szukaj w: A. Siomkaj\u0142o, Katy\u0144 w pomnikach \u015bwiata<\/em>, wyd. Rytm, 2002 r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Joanna Py\u0142at, Historia Pomnika Katy\u0144skiego w Kirkcaldy, w Szkocji Pomnik stanowi\u0105cy \u201eprostopadle stoj\u0105c\u0105 granitow\u0105 p\u0142yt\u0119\u201d (wa\u017c\u0105c\u0105 6 ton) z umieszczonym na niej krzy\u017cem i napisem \u201eKaty\u0144 1940\u201d ods\u0142oniony zosta\u0142 w 1978 roku (w parku) przed Domem Polskim \u2013 Domem Kombatanta (Bennochy House) przy Bennochy Road, w Kirkcaldy, w Szkocji. Inicjatorami i fundatorami pomnika byli […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":4360,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[93,102],"tags":[],"class_list":["post-4006","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly","category-polskie-miejsca-pamieci-i-nekropolie"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4006","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4006"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4006\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4364,"href":"http:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4006\/revisions\/4364"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4360"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4006"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4006"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4006"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}