{"id":3958,"date":"2023-01-08T11:53:18","date_gmt":"2023-01-08T10:53:18","guid":{"rendered":"http:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/?p=3958"},"modified":"2023-01-27T10:02:01","modified_gmt":"2023-01-27T09:02:01","slug":"jerzy-walerian-braun-1911-1968-sportowiec-bohater-wojenny-i-przedstawiciel-wychodzstwa-niepodleglosciowego","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/dziedzictwopolonii.pl\/portal\/jerzy-walerian-braun-1911-1968-sportowiec-bohater-wojenny-i-przedstawiciel-wychodzstwa-niepodleglosciowego\/","title":{"rendered":"\u00a0Jerzy Walerian Braun (1911-1968) \u2013 sportowiec, bohater wojenny i przedstawiciel \u201ewychod\u017astwa niepodleg\u0142o\u015bciowego\u201d"},"content":{"rendered":"
\"image_pdf\"POBIERZ PDF<\/span><\/a>\"image_print\"<\/a><\/div>

Katarzyna Otoka, <\/strong><\/h3>\n

\u00a0<\/strong>Jerzy Walerian Braun (1911-1968) \u2013 sportowiec, bohater wojenny i przedstawiciel \u201ewychod\u017astwa niepodleg\u0142o\u015bciowego\u201d <\/strong><\/h3>\n

13 – krotny mistrz Polski w wio\u015blarstwie, wicemistrz olimpijski i br\u0105zowy medalista z Los Angeles, bohater spod Tobruku, przysz\u0142y \u017co\u0142nierz 2. Korpusu Polskiego, jak r\u00f3wnie\u017c przedstawiciel \u201ewychod\u017astwa niepodleg\u0142o\u015bciowego\u201d, urodzi\u0142 si\u0119 13 kwietnia 1911 roku w Bydgoszczy jako syn W\u0142adys\u0142awa i Katarzyny (z domu Ro\u017cd\u017cy\u0144skiej).<\/p>\n

Wychowa\u0142 si\u0119 w Bydgoszczy. Tutaj te\u017c uko\u0144czy\u0142 Pa\u0144stwowe Gimnazjum Klasyczne, a w roku 1927 (w Gimnazjalnym Towarzystwie Wio\u015blarskim \u201eWis\u0142a\u201d) zacz\u0105\u0142 uprawia\u0107 wio\u015blarstwo, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 jego pasj\u0105. W 1928 roku zmieni\u0142 przynale\u017cno\u015b\u0107 klubow\u0105 \u2013 przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Bydgoskiego Towarzystwa Wio\u015blarskiego. Za\u015b niespe\u0142na rok p\u00f3\u017aniej zacz\u0105\u0142 odnosi\u0107 pierwsze spektakularne sportowe sukcesy w tej dyscyplinie. I tak, w 1929 roku zdoby\u0142 zar\u00f3wno br\u0105zowy medal Mistrzostw Europy w kategorii \u201eCzw\u00f3rek bez sternika\u201d, jak i (w tej samej kategorii) tytu\u0142 mistrza Polski.<\/p>\n

Istotny moment w \u017cyciu i sportowej karierze Jerzego Brauna stanowi\u0142y lata 1931 -1933. W tym czasie (w latach 1931-1932) uko\u0144czy\u0142 szkolenie wojskowe w Szkole Podchor\u0105\u017cych Rezerwy Piechoty w Zambrowie i zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z Polskim Zwi\u0105zkiem Wio\u015blarskim w Warszawie. Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej (w roku 1932 – w lipcu) wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w X Igrzyskach Olimpijskich zorganizowanych w Los Angeles. Ze Stan\u00f3w Zjednoczonych wr\u00f3ci\u0142 do kraju jako bohater \u2013 dwukrotny medalista olimpijski. Srebro i tytu\u0142 wicemistrza olimpijskiego zdoby\u0142 (razem z Januszem \u015al\u0105zakiem i Jerzym Skolimowskim) w wy\u015bcigu \u201eDw\u00f3jek ze sternikiem\u201d, za\u015b br\u0105z w wy\u015bcigu \u201eCzw\u00f3rek ze sternikiem\u201d \u00a0(wsp\u00f3lnie z Edwardem Kobyli\u0144skim, Stanis\u0142awem Urbanem, Januszem \u015al\u0105zakiem i sternikiem Jerzym Skolimowskim). \u00a0Rok p\u00f3\u017aniej (w 1933), na Mistrzostwach Europy, zdoby\u0142 tytu\u0142 wicemistrza starego kontynentu w \u201eDw\u00f3jce ze sternikiem\u201d. W tym samym roku tak\u017ce uzyska\u0142 tytu\u0142 mistrza Polski w \u201eDw\u00f3jce ze sternikiem\u201d i \u201eCzw\u00f3rce ze sternikiem\u201d. Kolejne sukcesy \u015bwi\u0119towa\u0142 te\u017c w latach 1936, 1938 i 1939.<\/p>\n

Jego sportowe zmagania przerwa\u0142 wybuch II wojny \u015bwiatowej, tj. atak Niemiec na Polsk\u0119 we wrze\u015bniu 1939 roku. Jerzy Braun, kt\u00f3ry przed wybuchem wojny z dum\u0105 reprezentowa\u0142 sw\u00f3j kraj w sporcie, tym razem stan\u0105\u0142 w jego obronie – bior\u0105c udzia\u0142 (jako plutonowy podchor\u0105\u017cy) w Kampanii Wrze\u015bniowej. A po jej upadku kontynuowa\u0142 walk\u0119 o wolno\u015b\u0107 Polski jako \u017co\u0142nierz Samodzielnej Brygady Strzelc\u00f3w Karpackich (SBSK) – s\u0142u\u017cy\u0142 w \u00a03 batalionie (w kompanii Telefon\u00f3w i Radiotelegrafu). Walczy\u0142 m. in. pod Tobrukiem. Za swoje m\u0119stwo otrzyma\u0142 w\u00f3wczas Krzy\u017c Walecznych. \u00a0Nast\u0119pnie, po rozformowaniu SBSK, tj. od 3 maja 1942 roku, pe\u0142ni\u0142 swoj\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 w 3 Dywizji Strzelc\u00f3w Karpackich (dowodzonej przez gen. Stanis\u0142awa Kopa\u0144skiego), kt\u00f3ra wesz\u0142a w sk\u0142ad 2. Korpusu Polskiego.<\/p>\n

Tym samym, ju\u017c w ramach 2. Korpusu Polskiego dowodzonego przez gen. W\u0142adys\u0142awa Andersa, wzi\u0105\u0142 te\u017c udzia\u0142 w kampanii w\u0142oskiej. W tym czasie ( tj. 1 marca 1944 roku) zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c awansowany na stopie\u0144 podporucznika. We W\u0142oszech wyr\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 m. in. w walkach o Monte Cassino (otrzyma\u0142 za to drugi Krzy\u017c Walecznych), a tak\u017ce pod Boloni\u0105 i Ankon\u0105. By\u0142 dwukrotnie ranny.<\/p>\n

Po wojnie, tak jak wielu innych \u017co\u0142nierzy Polskich Si\u0142 Zbrojnych na Zachodzie, nie wr\u00f3ci\u0142 do zniewolonego przez Zwi\u0105zek Sowiecki kraju – pozosta\u0142 na wychod\u017astwie. Pocz\u0105tkowo mieszka\u0142 w Londynie, ostatecznie jednak przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Crawley (pracowa\u0142 w zak\u0142adach Philipsa). Wcze\u015bniej, tj. w 1949 roku o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Lili\u0105 Dembowsk\u0105, kt\u00f3ra tak jak i on s\u0142u\u017cy\u0142a wcze\u015bniej w Armii gen. W\u0142adys\u0142awa Andersa.<\/p>\n

W Wielkiej Brytanii utrzymywa\u0142 przyjazne kontakty z Jerzym Walerianem Skolimowskim, z kt\u00f3rym przed wojn\u0105 wsp\u00f3lnie zdobywa\u0142 olimpijskie medale. Skolimowski, podobnie jak i Braun, jako by\u0142y \u017co\u0142nierz PSZ pozosta\u0142 (ze wzgl\u0119d\u00f3w politycznych) na wychod\u017astwie \u2013 przez kilka lat mieszka\u0142 w Londynie, gdzie przez jaki\u015b czas pracowa\u0142 jako architekt (opracowa\u0142 m. in. projekt Polskiego Cmentarza Wojennego na Monte Cassino) i wyk\u0142adowca Polskiego Uniwersytetu na Obczy\u017anie.<\/p>\n

W maju 1964 roku Jerzy Braun przyj\u0105\u0142 brytyjskie obywatelstwo. Cztery lata p\u00f3\u017aniej – 8 marca 1968 roku (w wieku 57 lat) zmar\u0142. Zosta\u0142 pochowany na miejscowym cmentarzu – Snell Hatch Cemetery w Crawley. Na cmentarnym nagrobku, zwie\u0144czonym wizerunkiem k\u00f3\u0142 olimpijskich, wyryto dla niego napis: \u201eZawsze kochany. Nigdy nie zapomniany Jureczek<\/em>\u201d.<\/p>\n

Bibliografia:<\/strong><\/p>\n

    \n
  1. Braun Jerzy, [w]: B. Tuszy\u0144ski, H. Kurzy\u0144ski, Leksykon Olimpijczyk\u00f3w polskich. Od Chamonix i Pary\u017ca do Soczi<\/em>, wyd. III popr. i uzup., Warszawa 2014, s. 1047.<\/li>\n
  2. \u201eMedali\u015bci z Los Angeles z wios\u0142em i karabinem<\/em>\u201d, na: https:\/\/sportowcydlaniepodleglej.pl\/medalisci-z-los-angeles-z-wioslem-i-z-karabinem\/ (dost\u0119p 20 grudnia 2022).<\/li>\n
  3. Trzy sukcesy wio\u015blarzy<\/em>, [w]: \u201ePrzegl\u0105d Sportowy\u201d, nr 66\/1932, s. 3.<\/li>\n<\/ol>\n

    Zdj\u0119cia: <\/strong><\/p>\n

      \n
    1. Powitanie Jerzego Brauna w Bydgoszczy, Narodowe Archiwum Cyfrowe (NAC), sygn. 1-M-798-1, zdj\u0119cie z 1932 roku, Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny \u2013 Archiwum Ilustracji, nac. gov.pl<\/li>\n
    2. Polski Zesp\u00f3\u0142 Olimpijski w wiosce olimpijskiej w Baldwin Hills (Letnie Igrzyska Olimpijskie w Los Angeles 1932 roku). Stoj\u0105 od lewej: szermierz Tadeusz Frierich, wio\u015blarz Jan Miko\u0142ajczak, szermierze: marian Suski i W\u0142adys\u0142aw Dobrowolski. Wio\u015blarze: Janusz \u015al\u0105zak, Jerzy Braun, Edward Kobyli\u0144ski, Stanis\u0142aw Urban, Henryk Budzi\u0144ski. Siedz\u0105 od lewej: Zygmunt Siedlecki (wieloboista), Zygmunt Heliasz, Janusz Kusoci\u0144ski i sternik Jerzy Skolimowski. \u0179r\u00f3d\u0142o opisu i zdj\u0119\u0107: NAC, sygn.. 1-M-796-27, Zesp\u00f3\u0142: Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny \u2013 Archiwum Ilustracji. Autor zdj\u0119cia \u2013 nieznany.<\/li>\n
    3. Jerzy Braun, zdj\u0119cie z 1932 roku. \u0179r\u00f3d\u0142o: Domena Publiczna.<\/li>\n
    4. Zdobywcy br\u0105zowego medalu olimpijskiego, Los Angeles 1932. Stoj\u0105: Edward Kobyli\u0144ski, Stanis\u0142aw Urban, sernik Jerzy Skolimowski, Janusz \u015al\u0105zak, Jerzy Braun. Fot. Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny \u2013 Archiwum Ilustracji, NAC, nac.gov.pl<\/li>\n<\/ol>\n

       <\/p>\n